فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

این سؤال همواره مطرح بوده که آیا مذهب شیعه در اروپا پدیده‌ای جدید و مربوط به قرون معاصر است و یا در طول تاریخ، ارتباط و تعامل تاریخی بین مکتب تشیّع و قارة اروپا وجود داشته است؟ شواهدی وجود دارد که تشیّع در اروپا یک پدیدة تاریخی است و از همان قرون نخستین اسلامی، تعاملات تشیّع و اروپا وجود داشته و حتی جنوب این قاره شاهد تأسیس دو سلسلة شیعی زیدی و اسماعیلی بوده است: «بنی‌حمود» در اندلس و «بنی‌کلب» در صقلیه (سیسیل). متأسفانه دربارة این دو دولت شیعی، پژوهش کمتری به چشم می‌خورد. نوشتار حاضر مقدّمه‏ای بر شناخت یکی از دولت‏های یاد شده به نام «بنی‏کلب» (Kalbids) است که بیش از یک قرن در سیسیل با مبنای تشیّع اسماعیلی حکومت داشت. فرضیة تحقیق حاضر این است: «دولتی که از سال 296 تا 427 در سیسیل از جانب خلافت فاطمی حاکمیت داشت حکومتی با مبانی و آموزه‌های شیعه بود و با همان مبانی، مدافع و مبلّغ کلّیت اسلام در این جزیره بود و در آن دوره، تمدن اسلامی نیز در این جزیره به اعتلای خود رسید و با سقوط این دولت شیعی توسط مهاجمان سنّی از شمال آفریقا، نه تنها به این دوران طلایی تمدن اسلامی در این جزیره پایان داده شد، بلکه اصل جزیره نیز از دست مسلمانان خارج شد و به تصرف نورمان‌ها در آمد.» در این پژوهش، سعی شده است با استفاده از منابع دست اول تاریخی، شمایی از صقلیه قرن چهارم هجری در دورة حکومت محلی «آل کلب» و ویژگی‌های شیعی این دولت ارائه گردد.