ارتقاء بهره‌وری انرژی در واحد بوتادین پتروشیمی شازند از طریق تکنولوژی پینچ و سیستم تولید همزمان حرارت و توان (CHP) مبتنی بر انرژی زمین‌گرمایی

نویسندگان

1 گروه تبدیل انرژی، دانشکده مهندسی مکانیک، ‌دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ‌ایران

2 گروه تبدیل انرژی، دانشکده مهندسی مکانیک، ‌دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ‌ایران

3 گروه مهندسی سیستم‌های انرژی، دانشکده فناوری‌های نوین، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران

doi
10.48311/mme.2026.96878.0
چکیده

یکی از فناوری‌های مورد استفاده در حوزه بهبود مصرف انرژی که قدمتی پنجاه ساله دارد، تکنولوژی پینچ می‌باشد. این رویکرد با تمرکز بر روی نقطه پینچ سعی دارد شبکه مبدل حرارتی را طراحی کند که دارای بیشترین بازیافت حرارت و کمترین هدررفت گرماست. در این پژوهش، با استفاده از فناوری پینچ، واحد تفکیک بوتادین شرکت پتروشیمی شازند مورد بررسی قرار گرفت و شبکه‌ای از مبدل‌های حرارتی جهت کسب بیشترین سهم از بازیافت حرارت در آن مجموعه پیشنهاد شد. در این حالت شبکه مبدلی با 27 تبادل‌کننده حرارت طراحی گردید که میزان بار گرمایش و سرمایش آن نیز به ترتیب مقادیر kJ/h209910 وkJ/h  194100 را به خود اختصاص دادند. همچنین شبکه ایجاد شده مورد بهسازی نیز قرار گرفت که مشخص شد که در طراحی جدید میزان بار گرمایش و سرمایش در مجموعkJ/h 54000 کاهش یافت و تعداد مبدل‌ها 6 عدد افزایش یافت. در ادامه، با توجه به نیاز بار حرارتی و توان الکتریکی واحد، یک سیستم تولید همزمان حرارت و توان (CHP) مبتنی بر انرژی زمین‌گرمایی برای تامین این نیازها طراحی و با شبکه مبدل‌های حرارتی ادغام (Integration) شد. این سیستم قادر است علاوه بر تامین توان الکتریکی مورد نیاز (625/410 کیلووات)، بخش قابل توجهی از بار گرمایشی سیستم (11/40 کیلووات) را نیز از طریق بخار فشار متوسط تولیدی خود تامین کند. این ادغام فرآیند منجر به کاهش قابل توجه هزینه‌های جاری و مصرف انرژی در واحد شد و پایداری و بهره‌وری سیستم را به شکل چشمگیری افزایش داد