پیشآوری فعل نسبت به موضوعهای آن در جملات خارج از بافت فارسی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری دانشگاه تهران
2 استاد دانشگاه تهران
doi
10.22059/jolr.2016.57497چکیده
این پژوهش در چارچوب نظریه فاز و دامنه بیان چندگانه برنامه کمینهگرا و مبتنی بر اصل «حفظ ترتیب» سازههای جمله فاکس و پزتسکی (2005) و نیز با استناد به قاعده تکیه ساختاری (کهنموییپور 2004) اشکال متنوع توالی فعل و موضوعهای آن را که تابع محدودیتهایی نظاممند است در جملات خارج از بافت دارای افعال گذرا و ناگذر تبیین میکند. این محدودیتها متأثر از ساخت نحوی و ساخت واجی متناظر با آن است. شواهد زبان فارسی تصریح میکند که سازه دارای برجستگی آهنگی جمله همواره پیش از فعل تظاهر میکند. در جملات دارای افعال گذرا و ناکنایی فاعل نقشی در محدودیت توالی فعل و موضوعهای آن ندارد و جایگاه نحوی مفعول مشخص و نامشخص که تکیه ساختاری متناظر با هریک در سطح جمله متفاوت است عامل ایجاد تفاوت در توالی فعل با مفعول مشخص یا نامشخص در گروههای فعلی گذراست. در جملات خارج از بافت دارای افعال نامفعولی و مجهول توالی فعل و فاعل مشروط به مشخص یا نامشخص بودن فاعل است که برجستگی آهنگی متناظر با هر کدام امکان متفاوتی در این جهت فرا پیش مینهد و پیشآوری فعل را موقوف به جایگاه نحوی فاعل میکند.
