بررسی الهیات علمی از دیدگاه ولفهارت پاننبرگ
نویسندگان
1 دکتری، کلام اسلامی، موسسه آموزشی پژوهشی امام خمینی، قم، ایران.
2 دانشیار، گروه کلام و فلسفه دین، موسسه آموزشی پژوهشی امام خمینی، قم، ایران
doi
10.22091/jptr.2024.9863.2942چکیده
الهیات علمی یکی از شاخههای الهیات مسیحی است که بر خلاف رویکردهای سنتی در الهیات، تنها راه دفاع از الهیات و باورهای الهیاتی را توسل جستن به روش، مبانی و یافتههای علم میداند. پاننبرگ، الهیدان آلمانی، یکی از اولین الهیدانانی است که طرحی را برای الهیات علمی ارائه داده است. مسئله اصلی نوشتار حاضر این است که الهیات از دیدگاه او چه ویژگیهایی دارد و چه نقدهایی بر آن وارد است. به سبب آن که الهیدانان مسیحی پیش از مسلمانان با برخی از چالشها مواجهه شده و در صدد رفع آنها برآمدهاند، استفاده از یافتههای آنها سودمند خواهد بود. برای پاسخ به مسئله اصلی از روش توصیفی- تحلیلی بهره خواهیم برد. یافتههای پژوهش حاکی از آن است که پاننبرگ چهار شرط را برای علمی شدن الهیات برمیشمرد، اما مهمترین شرط آن را اثبات شناختی بودن گزارههای الهیاتی میداند. از نگاه او، اثبات شناختی بودن آنها در گرو استفاده از روش علمی است. طرح پاننبرگ، با وجود نقاط قوتش، توان پاسخگویی به همه چالشهای الهیات را ندارد.