فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مطالعة کاهش نفوذ اجتماعی روحانیت، که در برخی گزارش‌ها و تحقیقات به مثابة یک واقعة محقق، بدان تصریح شده، مستلزم در اختیار داشتنِ الگوی جامعی است که تمامی عوامل مستقیم و غیرمستقیم مؤثر بر کاهش را در سطوح گوناگون و در ترکیب با یکدیگر دربرگیرد و مسیر و روش بررسی هر یک از شاخه‌های آن را به تفکیک نشان دهد. این مقاله عهده‌دار ارائة چنین الگویی است و بدین منظور، ابتدا به واکاوی مفهومِ «نفوذ اجتماعی» می‌پردازد تا با کشف مشخصه‌‌های آن، نوع‌ِ عوامل مؤثر بر شکل‌گیری آن را به‌دست آورد. سپس با این تلقّی که بخشی از این کاهش، ناشی از بروز ضعف و فتور در عوامل پدیدآورندة آن است، عوامل مؤثر بر شکل‌گیری نفوذ اجتماعی روحانیت را در قالب یک الگوی تبیینی ارائه می‌دهد و سرانجام، با بسط آن در سه سطحِ«مردم»، «ساختار اجتماعی» و «روحانیت»، به الگوی تفصیلیِ کاهش نفوذ اجتماعی روحانیت در ایران می‌رسد و در عین حال، به این سؤال پاسخ می‌دهد که آیا تشکیل حکومت دینی و دست‌یابی روحانیت به «قدرت سیاسی» می‌تواند به نحو قاطع، کاهشِ«نفوذ اجتماعیِ» ایشان را تبیین نماید؟