فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

فرایند کلرزنی یک روش رایج برای ضدعفونی کردن پساب ها و فاضلاب در سراسر جهان، به ویژه کشورهای در حال توسعه، محسوب می شود. این فرآیند می تواند باعث ایجاد ترکیبات جانبی مضر سرطان‌زا مانند گروه هایتری‌هالومتان‌ها (THMs) و ورود آنها به منابع آبهای طبیعی شود. در این تحقیق، 400 لیتر پساب خروجی مزرعه تکثیر و پرورش ماهی قزل‌آلای رنگین کمان به آزمایشگاه منتقل و در واحد های آزمایشی شامل 15 ظرف 20 لیتری وارد شد. سپس غلظت های مختلف کلر (هیپوکلریت سدیم) به عنوان تیمارهای آزمایش، شامل پنج تیمار (شاهد)، 10، 20، 30 و 40 میلی‌گرم در لیتر به ظروف اضافه شد. هر تیماردارای سه تکرار بود و ظروف روی یک صفحه لرزان برای تهویه قرار داده شدند. طول دوره آزمایش24 ساعت بود. نتایج تحقیق نشان داد که با افزایش غلظت کلرزنی، تولید میزان ترکیبات جانبی تری‌هالومتان‌ها به شدت افزایش می‌یابد. به طوری که در تیمار 40 میلی‌گرم در لیتر کلرزنی میزان تری هالومتان کل 4±82 میکروگرم در لیتر و در تیمار شاهد این شاخص 2±15 میکروگرم در لیتر بود. همچنین علیرغم اینکه میانگین ترکیب کلرودی‌برومومتان تولید شده در بین تیمارهای آزمایشی تفاوت معنی دار نشان ندادند (p>0.05) اما تیمارهای آزمایشی با تیمار شاهد تفاوت معنی دار داشتند. همچنین با افزایش غلظت کلرزنی ترکیبات دی‌کلروبرومومتان و کلروفرم روند افزایشی داشت و تفاوت بین تیمارها معنی دار بود؛ در حالیکه سطوح مختلف کلرزنی تآثیری بر افزایش غلظت ترکیب بروموفرم نداشت و تفاوت بین تیمارها معنی‌دار نبود. میزان تولید ترکیبات تری‌هالومتان در فرایند تصفیه فاضلاب آبزی پروری بخاطر بالا بودن سطح مواد آلی در این فاضلاب‌ها، به غیر از تیمار 10 میلی‌گرم در لیتر، بالاتر از استانداردهای بهداشتی جهانی است. لذا، بیشترین غلظت مجاز برای تصفیه فاضلاب آبزی‌پروری ماهیان سردآبی 10 میلی‌گرم در لیتر کلر مایع توصیه می‌شود.