فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

چکیده: هدف از نگارش این مقاله بررسی انتقادی و مقایسه‌ایِ ماده‌تاریخ‌های تاریخ مازندران در نسخة منتشرنشدة «منظومة فتوحات شاه اسماعیل» است. این اثر، که به بیان وقایع تاریخی‌سیاسی ایران، به ویژه مازندران و حکومت محلی مرعشیان و دیگر شاهک‌های شمال ایران در عصر صفویه، می‌پردازد، برای تاریخ‌نگاری مازندران بسیار اهمیت دارد؛ ماده‌تاریخ‌های مذکور در منظومة مزبور می‌تواند برخی گزارش‌های تاریخی را تأیید یا تکذیب کند؛ چیزی که ممکن است در برخی تحریف‌ها و تصحیف‌ها رخ داده باشد. شاعر گمنام این منظومه، که با چیره‌دستی تمام برای اغلب وقایع مهم ماده‌تاریخ آورده، کوشیده است تاریخ مازندران را، از آغاز تا عصر خویش، از نظر ساختاری در نظمی نوین درآورد. از این رو، در این منظومه نوآوری‌هایی دیده می‌شود که در تاریخ‌نویسی مازندران پیشینه نداشت. ماده‌تاریخ‌های مندرج در این منظومه رویکردمان را در سلسله‌مراتب زمانی، که تاکنون در پشت پردة گشتارهای تاریخی ناپدید بوده‌اند، در جهتی درست سوق می‌دهد.