علویان سوریه از شکل‌گیری تا قدرت‌یابی

نویسندگان

1 استادیارگروه علوم سیاسی دانشگاه رازی

2 کارشناس ارشد علوم سیاسی دانشگاه تربیت معلم

doi
چکیده

علویان از جمله فرق شیعی هستند که به دلیل ستم‏ها و اهانت‏هایی که به‌ویژه در دوران حاکمیت عثمانیان از جانب اهل‌سنّت متحمل ‏شدند، تا قرن‏ها در قلعه‏های کوهستانی سوریة کنونی به‌طور مخفیانه و در شرایط نامطلوب اجتماعی و اقتصادی می‏زیستند. در پایان جنگ جهانی اول، با فروپاشی امپراتوری عثمانی و آغاز دوران قیمومت فرانسه، به این اقلّیت ستم‌دیده توجه شد، به‌گونه‏ای که به سرعت در ارتش، دستگاه‏های امنیتی و حزب «بعث» عضوگیری شدند و حتی توانستند در فاصلة سال‏های 1922 تا 1936 دولت مستقلی تحت حمایت فرانسه تشکیل دهند. این پیش‏زمینه‏ها موجب گردید که آنان بتوانند پس از استقلال سوریه در سال 1944 و خروج از شرایط تحت‌الحمایگی، طی کودتاهایی سرانجام، در سال 1971 قدرت را به دست گیرند و رسماً حکومتی سکولار به ریاست ژنرال حافظ اسد بر سر کار آورند. امروزه علویان حاکم بر سوریه به شدت از ناحیة جنبش‏ها و گروه‏های بنیادگرای مسلمانی همچون «اخوان‌المسلمین»، «حماس» و «حزب‏الله» احساس خطر می‏کنند. از سوی دیگر، امواج نهضت‏های ضد استبدادی اخیر در جهان عرب، به سوریه نیز رسیده و بخصوص علاوه بر ابعاد ظلم‌ستیزانه‌ای که داراست، حرکتی برخاسته از سوی اکثریت سنّی علیه اقلّیت حاکم علوی نیز ارزیابی می‏گردد.