تغییرات سالانه شاخص‌های تولیدمثلی خرچنگ شناگر آبی (Portunus pelagicus, Linnaeus, 1758) در سواحل خلیج‌فارس (مطالعه موردی سواحل استان خوزستان )

نویسندگان

1 گروه شیلات. دانشکده منابع طبیعی دریا. دانشگاه علوم و فنون دریایی خرمشهر. خوزستان. ایران

2 گروه زیست شناسی دریا. دانشکده علوم دریاییو دانشگاه مازندران. بابلسر. ایران

3 -

4 گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی دریا، دانشگاه علوم و فنون دریایی خرمشهر. خوزستان. ایران.

5 -

doi
10.22059/jfisheries.2020.300795.1160
چکیده

خرچنگ شناگر آبی یکی از مهمترین سخت پوستان دارای ارزش تجاری و شیلاتی در آب های نیمه گرمسیری جهان است. در این مطالعه زیست‌شناسی تولیدمثل خرچنگ شناگر آبی (Portunus pelagicus) بررسی گردید. نمونه‌ها ی خرچنگ به‌صورت ماهانه و از طریق صید ترال در سواحل خوزستان با تاکید بر صیدگاه بوسیف از فروردین تا اسفند ماه 1395 جمع آوری گردید. در مجموع 567 خرچنگ جمع‌آوری شد که از این میان 221 عدد نر و 346 عدد ماده بود. نسبت جنسی ماده به نر در این مطالعه به شکل 1 به 6/0 بود. دامنه عرض کاراپاس و وزن بدن به‌ترتیب بین 164‌– ‌9/60 میلی‌متر و بین 7/387 – 2/15 گرم در نرها و بین 174 – 5/67 میلی‌متر و بین 1/434 – 3/18 گرم در ماده‌ها و میانگین عرض کاراپاس در خرچنگ‌های نر و ماده به ترتیب 59/1 ± 37/119 و 32/1 ± 15/130 میلی‌متر و میانگین وزن بدن 92/5 ± 58/135 و 49/4 ± 54/156 گرم اندازه‌گیری شد. وزن بدن در خرچنگ‌های ماده به‌شکل معنی‌داری (حدود 15درصد) بیش‌تر بود (05/0P˂). شاخص گنادوسوماتیک در اسفند ماه بیش‌ترین مقدار را دارا بود. همچنین بیش‌ترین تعداد ماده‌های حاوی تخم متعلق به ماه‌های اردیبهشت و خرداد بود. نتایج مربوط به بررسی ارتباط میان وزن توده تخم و وزن کل بدن نشان داد که وزن توده تخم با وزن کل بدن ارتباط بیش‌تری نسبت به عرض کاراپاس دارد. در مجموع به نظر می رسد خرچنگ شناگر آبی در سواحل خوزستان در شرایط محیطی مناسبی از نقطه نظر تولیدمثلی قرار دارد و می تواند چند بار در طول یک سال در این سواحل تولیدمثل نماید. بنابراین این گونه می تواند به یک پتانسیل اقتصادیِ صادراتی و ارزآور تبدیل شود.