هم حرکتی ریسک جغرافیای سیاسی خاورمیانه و شاخص استرس مالی با بازده شاخص صنایع مختلف بورسی ایران

نویسندگان

1 دانشیار گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اجتماعی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

2 کارشناس ارشد اقتصاد، گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اجتماعی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

3 استاد، گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اجتماعی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

doi
10.22111/sedj.2026.53730.1649
چکیده

در بازارهای نوظهور مانند ایران که نسبت به شوک‌های داخلی و خارجی آسیب‌پذیرند، شناسایی دارایی‌ها و صنایعی که قادر به پوشش ریسک هستند برای سرمایه‌گذاران و سیاست‌گذاران اهمیت ویژه‌ای دارد. اگرچه مطالعات مختلفی به رابطه ریسک‌های سیستماتیک و بازار سهام پرداخته‌اند، اما شواهد مربوط به رفتار هم‌زمان ریسک‌های داخلی و جغرافیای سیاسی با صنایع مختلف در تواترهای زمانی متفاوت همچنان محدود است؛ خلأی که پژوهش حاضر به دنبال پر کردن آن است. در این مطالعه از داده‌های ماهانه ریسک جغرافیای سیاسی خاورمیانه، استرس مالی ایران و شاخص‌های صنایع منتخب بورس تهران طی دوره ۱۳۸۸ تا ۱۴۰۲ استفاده شده است. برای تحلیل هم‌حرکتی ریسک‌ها در تواترهای کوتاه‌مدت، میان‌مدت و بلندمدت از مدل همدوسی موجک دوگانه بهره گرفته شده و برای ارزیابی استحکام یافته‌ها نیز از همدوسی موجک جزئی و همدوسی موجک چندگانه استفاده شده است. نتایج نشان می‌دهد الگوهای پوشش ریسک میان افق‌های زمانی مختلف تفاوت‌های قابل توجهی دارند. برخی صنایع در کوتاه‌مدت توان بالقوه‌ای در کاهش اثر شوک‌های داخلی و خارجی دارند، اما این اثرات در افق‌های بلندمدت کمتر پایدار است. همچنین واکنش صنایع به ریسک‌های داخلی و جغرافیای سیاسی یکسان نیست و هر ریسک، الگوی پوشش متفاوتی را ایجاد می‌کند. یافته‌های پژوهش می‌تواند برای تنوع‌بخشی پرتفوی و مدیریت ریسک نهادهای مالی مورد استفاده قرار گیرد.