فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

این پژوهش با هدف تدوین سبدی از راهبردهای توسعه منطقه‌ای برای گذار ایران به اقتصاد دانش‌بنیان، با تمرکز بر استان کرمان انجام شده است. چارچوب نظری مطالعه بر نظام ملی نوآوری (NIS)، مدل سه‌گانه دانشگاه–صنعت–دولت (Triple Helix)، حکمرانی چندسطحی و رویکرد تخصصِ هوشمند استوار است. روش تحقیق به‌صورت ترکیبی و تطبیقی–تحلیلی طراحی شد: در سطح کلان، عملکرد و سیاست‌های ایران و کره‌جنوبی در ابعاد کلیدی سرمایه انسانی، تحقیق‌وتوسعه، کیفیت نهادها، زیرساخت دیجیتال، حقوق مالکیت فکری، محیط نوآوری و همکاری‌های بین‌المللی بنچمارک گردید. در سطح منطقه‌ای، با مرور اسناد و مصاحبه با خبرگان (N=14)، ۳۲ گزاره در قالب SWOT استخراج و بر مبنای مقیاس لیکرت پنج‌درجه‌ای امتیازدهی و اولویت‌بندی شد؛ سپس با بهره‌گیری از ماتریس TOWS، ۸ راهبرد عملیاتی در چهار سبدِ تهاجمی (SO)، بازسازانه (WO)، محافظه‌کارانه (ST) و تدافعی (WT) صورت‌بندی شد. یافته‌ها نشان می‌دهد مانع اصلی گذار به توسعه دانش‌بنیان کمبود ظرفیت علمی نیست، بلکه کاستی در هم‌افزایی نهادی، ضعف نهادهای میانجی، ناپایداری ابزارهای سیاستی، شکنندگی پیوند دانشگاه–صنعت و کم‌عمقی تأمین مالی مراحل اولیه تجاری‌سازی است. بسته راهبردی پیشنهادی شامل زنجیره‌های نوآوریِ صادرات‌محور در بخش معدن و ایجاد شتاب‌دهنده‌های تخصصی (SO)، توانمندسازی بنگاه‌های کوچک و متوسط، شبکه‌سازی نهادهای میانجی و ارتقای آمادگی دیجیتال بنگاه‌ها (WO)، نگهداشت و بازگشت سرمایه انسانی و برندینگ فناوریِ منطقه‌ای (ST)، و تقویت حقوق مالکیت فکری، استقرار کلینیک‌های IP و توسعه پشته تأمین مالی نوآوری (WT) است. نتیجه‌گیری بر ضرورت گذار از سیاست‌گذاری بخشیِ متمرکز به حکمرانی مشارکتیِ مکان‌مبنا، بازطراحی نهادی و استقرار میانجی‌های توانمند تأکید دارد؛ الگویی که قابلیت انتقال و بومی‌سازی در استان‌های نیمه‌برخوردار را داشته و شکاف «ظرفیت علمی/کارایی نهادی» را به راهبردهای اجرایی قابل پیاده‌سازی ترجمه می‌کند.