رشد اقتصادی در عصر هوش مصنوعی: تحلیل تجربی با رویکرد گشتاورهای تعمیم‌یافته پانلی

نویسندگان

1 گروه اقتصاد، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آیت الله بروجردی (ره)، بروجرد، ایران

2 گروه اقتصاد، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آیت الله بروجردی (ره)، بروجرد، ایران

3 گروه اقتصاد، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آیت الله بروجردی (ره)، بروجرد، ایران

doi
10.22111/sedj.2025.52620.1615
چکیده

هدف پژوهش حاضر بررسی تأثیر هوش مصنوعی بر رشد اقتصادی کشورها با استفاده از رویکرد گشتاورهای تعمیم‌یافته پانلی است. در این راستا، از داده‌های پانل کشورهای پیشرو در حوزه هوش مصنوعی طی دوره ۲۰۱۷ تا ۲۰۲۳ استفاده شده است. تخمین مدل پانل پویا نشان می‌دهد که رشد هوش مصنوعی تأثیر مثبت و معناداری بر رشد اقتصادی دارد. به بیان دیگر، افزایش سرمایه‌گذاری در فعالیت‌های AI به تسریع رشد GDP کشورهای مورد بررسی منجر شده است. از سوی دیگر، برهم‌کنش مثبت بین رشد AI و بهره‌وری نیروی کار حاکی از آن است که اثر هوش مصنوعی در حضور بهره‌وری بالاتر تقویت می‌گردد. بر اساس یافته‌ها، بهره‌گیری از فناوری AI می‌تواند از طریق ارتقای بهره‌وری کل عوامل و سایر کانال‌های نوآوری و سرمایه‌گذاری، رشد اقتصادی کشورها را تقویت کند. همچنین برهم­کنش مثبت بین رشد AI و سرمایه انسانی نیز موید آن است که هوش مصنوعی در حضور سرمایه انسانی بالاتر از شدت اثرگذاری بیشتری برخوردار است. نتایج این مطالعه مؤید نقش تحول‌آفرین هوش مصنوعی در اقتصاد بوده و لزوم توجه به سیاست‌هایی جهت بهره‌گیری حداکثری و فراگیر از ظرفیت‌های AI را نشان می‌دهد.