فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

منحنی بازده به‌عنوان یکی از مهم‌ترین شاخص‌های پیش‌نگر در تحلیل‌های مالی و اقتصادی شناخته می‌شود. این پژوهش با استفاده از مدل نلسون-سیگل و داده‌های اوراق دولتی بدون کوپن (اخزا)، به استخراج منحنی بازده اقتصاد ایران طی دوره ۱۳۹۵-۱۴۰۳ می‌پردازد. نوآوری اصلی این تحقیق، علاوه بر اعمال روش وزندهی بلیس برای افزایش دقت برازش در سررسیدهای کوتاه‌مدت، بررسی تجربی حقایق آشکارشده منحنی بازده در اقتصاد ایران برای نخستین بار است. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد اقتصاد ایران در این دوره سه الگوی متمایز از منحنی بازده را تجربه کرده است: منحنی نزولی در دوره رکود-تحریم ۱۳۹۵-۱۳۹۷، منحنی تخت در دوره‌های گذار ۱۳۹۹-۱۴۰۰، و منحنی صعودی تند در دوره شوک‌های سیاسی-اقتصادی ۱۴۰۱-۱۴۰۳. نتایج آزمون‌های آماری انجام‌شده، دو حقیقت آشکارشده اصلی را تأیید می‌کند: اول، وجود هم‌حرکتی قوی بین نرخ‌های بهره با سررسیدهای مختلف که با ضرایب همبستگی بالای ۰.۹۵ مورد تأیید قرار گرفت؛ و دوم، شیب صعودی معمول منحنی بازده که در بیش از 65 درصد موارد مشاهده شد. بر خلاف انتظارات اولیه، رابطه معکوس بین سطح نرخ کوتاه‌مدت و شیب منحنی در داده‌های ایران تأیید نشد که این امر می‌تواند نشان‌دهنده ویژگی‌های خاص بازار مالی ایران باشد. این یافته‌ها می‌تواند مبنای علمی مناسبی برای سیاست‌گذاری پولی، مدیریت ریسک نهادهای مالی و تصمیم‌گیری سرمایه‌گذاران فراهم کند. به‌ویژه، شناسایی الگوهای مختلف منحنی بازده در دوره‌های مختلف اقتصادی می‌تواند به عنوان یک ابزار پیش‌بینی‌کننده برای اتخاذ تصمیمات آتی مورد استفاده قرار گیرد.