بررسی اثر شوک بازار سهام و پول بر بنگاهداری بانکها با نگاهی بر بانکداری سایهای در ایران
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری اقتصاد، دانشکده اقتصاد تهران دانشگاه، تهران، ایران.
2 استاد اقتصاد، گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد تهران دانشگاه، تهران، ایران.
3 دانشیار، گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد تهران دانشگاه، تهران، ایران.
doi
10.22111/sedj.2025.50622.1568چکیده
اقتصاد ایران چند سالی است با پدیدهای به نام بنگاهداری بانکها روبهرو شده که ضمن تضعیف نقش اصلی بانکها یعنی واسطهگری مالی، به مسئلهای چالشی در نظام بانکی کشور مبدل شدهاست. محدودیتهای بانک در بازار پول و همچنین ضعف قوانین و زیرساختها در سنجش رتبه اعتباری افراد جامعه سبب شده که بانک در واکنشی عقلایی به پایینبودن نرخ سود بانکی، برای کنترل ریسک خود ناچار به ورود به دیگر بازارها از جمله بازار سهام شود. باتوجهبه نقش کلیدی بانکها در ساختار اقتصاد و نظام مالی، بررسی نحوه تخصیص منابع بانکی در نوسانات بازار سهام و بازار پول امری اساسی است؛ لذا هدف از این پژوهش بررسی ابعاد بنگاهداری بانکها با استفاده از ادبیات بانکداری سایهای در ایران است. بهمنظور بررسی این موضوع از مدل خود رگرسیون برداری پارامتر متغیر زمانی عامل تعمیمیافته (TVP-FAVAR)، و اطلاعات فصلی بانکهای تجاری غیردولتی طی دوره زمانی ۱۴۰۰- ۱۳۸۲ استفاده شدهاست. نتایج این مطالعه نشانمیدهد، متغیر بنگاه داری بانک واکنش مثبتی به شوک بازار سهام و بازار پول از خود نشان داده است. همچنین مشاهده شد که اثر شوک بازار پول بر متغیرهای پژوهش بیشتر از شوک بازار سرمایه است که این بهدلیل عمق متفاوت این دو بازار است.
