فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تغییرات اقلیمی به عنوان یکی از تهدیدهای، دوران معاصر چالش‌های  اجتماعی-اقتصادی زیادی در سراسر جهان، به‌ویژه در مناطق آسیب‌پذیری مانند ایران، ایجاد می‌کند. مهاجرت اقلیمی یکی از مهم‌ترین راه‌کارها برای سازگاری و یا پیامدهای اجتناب‌ناپذیر این تغییرات است. بااین‌حال، تجارب، انگیزه‌ها و آسیب‌پذیری‌های مرتبط با مهاجرت اقلیمی براساس جنسیت متفاوت است. تغییرات اقلیمی با تشدید نابرابری‌های اجتماعی و جنسیتی، زنان را به طور ویژه‌ای آسیب‌پذیر کرده که می‌تواند زمینه‌ساز بی‌ثباتی‌های اقتصادی -اجتماعی شود، این امر مطالعه مهاجرت از منظر جنسیت را ضروری می‌سازد. در این مطالعه تأثیر عوامل اقتصادی، اجتماعی، آموزشی و اقلیمی بر نسبت مهاجرت زنان در 30 استان ایران طی سال‌های 1385، 1390 و1395 با استفاده از داده‌های تابلویی موردبررسی قرارگرفته است. یافته‌ها نشان‌کرده متوسط درجه حرارت با ضریب (009/0) بر نسبت مهاجرت زنان تأثیرگذار است یعنی با افزایش دما تعداد مهاجران زن ورودی نسبت به مهاجران زن خروجی افزایش می‌یابد. متغیرهای کنترل مانند شاخص توسعه انسانی (650/1) و نرخ باسوادی (016/0) رابطه مثبت و معنی‌دار، ضریب جینی (563/1-) و تورم (003/0) رابطه منفی و معنی‌دار و نرخ بیکاری و شاخص توسعه فناوری اطلاعات و ارتباطات (IDI) نیز در مدل بی‌معنی هستند. برای مردان نیز متغیرهای متوسط درجه حرارت (170/0) و شاخص توسعه انسانی (884/1) رابطه مثبت و معنی‌دار، ضریب جینی (981/1-)، نرخ بیکاری (017/0-) و تورم (005/0-) رابطه منفی و معنی‌دار و شاخص توسعه فناوری اطلاعات و ارتباطات (097/0-) در سطح اطمینان 90 درصد معنی‌دار است ولی نرخ تحصیلات مردان اثر معنی‌داری بر نسبت مهاجرتشان ندارد. این یافته‌ها حکایت از تفاوت‌های جنسیتی دارد و نشان می‌دهد زنان و مردان ممکن است به دلایل متفاوتی مهاجرت کنند.