مقایسه بنیادها و درونمایههای هنر فرارودی و ایران ساسانی
نویسندگان
1 دانشگاه شهید بهشتی
doi
چکیده
آثار تاریخی به جا مانده در فرارود در سدههای سوم تا هفتم میلادی، هم از نظر بنیادها و عناصر هنری و هم از نظر درونمایهها و مضامین هنری با آثار تاریخی به جا مانده در ایران مرکزی دوره ساسانی تفاوتهای آشکاری دارد. با مقایسه بنیادها و درونمایههای آثار تاریخی این دو بخش از ایران بزرگ دادههای تاریخی غیرمکتوبی بدست می آید که میتواند در تحلیلهای تاریخی ایران پیش از اسلام مورد استفاده باشد. در این پژوهش به روش مقایسهای گزیده های شاخص و برجسته ای از آثار تاریخی فرارود با ایران ساسانی به لحاظ مقایسه بنیادها و درون مایه های هنری مورد ارزیابی قرار گرفته است. یافته های این تحقیق نشان میدهد که هنر فرارود مقارن دوره ساسانی برخوردار از مفاهیم و نمادهای فرهنگ عمومی ایرانی بوده و در بنیادها و درون مایههای خود بازنمایی بصری گستردهای از فرهنگ محلی دهقانان و بازرگان فرارودی دارد. هنر ساسانی با عدم برخورداری از مفاهیم و نمادهای فرهنگ عمومی جامعه ایران در بنیادها و درون مایههای خود تمرکز زیادی در بازنمایی بصری قدرت شاهنشاهی ساسانی دارد. هنر فرارودی یک تعادل و تناسبی در بازنمایی واقعیت های تاریخی جامعه فرارود دارد و دارای سادگی و بی پیرایگی و در عین حال یک شیوایی دلپذیر در بیان هنری است در حالیکه هنر ساسانی یک عدم تعادل و تناسبی در بازنمایی واقعیتهای تاریخی جامعه ساسانی دارد و پر از تجمل و خودنمایی و دارای یک بزرگنمایی و اغراق شگفت آور در بیان هنری است.