بازیابی کاخ ها و باغ‌های اصفهان عصر سلجوقی به استناد مکتوبات تاریخی

نویسندگان

1 دانشیار باستان‌شناسی, دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه دولتی شهرکرد, کردستان و ایران ، a.ahmadi@sku.ac.ir

2 دانشجوی کارشناسی­ارشد باستان شناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران

doi
چکیده

دوره حکمرانی سلجوقیان در تاریخ سیاسی، فرهنگی، هنری و معماری ایران دوره اسلامی به طور اعم و اصفهان دوره اسلامی به طور اخص، همواره یکی از دوره­های مهم و اثرگذار به شمار آمده است. با وجود این، نکات مبهم و جنبه­های ناشناخته بسیاری از این دوره تاریخی، فرا روی محققان قرار دارد که از آن جمله چگونگی ساخت کاخ­ها و باغ­های سلاطین و دولت­مردان سلجوقی در یکی از پایتخت­های مهم آنها اصفهان است. برهمین­اساس، در پژوهش پیش رو سعی بر آن است که به شیوه تاریخی­ـ تحلیلی، با تکیه بر منابع تاریخی و ادبی و همچنین نگاهی به آثار منتسب به این دوره، تا حد امکان جنبه­های روشن­تری از وضعیت کاخ­ها و باغ­های این دوره به­ دست آید. با توجه به نتایج حاصل از این پژوهش، کاخ­ها و باغ­های اصفهان عصرسلجوقی با درنظرگرفتن مواردی همچون هویت مالکان، موقعیت مکانی، دوره ساخت، نوع کاربری و شمول، در دسته­هایی­چند قابل طبقه­بندی است؛ اکثر بناها متعلق به وزرا و رجال سیاسی این عهد بوده و به­اسطه شیوه خاص زندگی حاکمان سلجوقی ـ که سیار بودن دربار و کم­جلوه بودن حضور حاکم در پایتخت را در پی داشت­ـ کاخ­ حکومتی شهر، بیش­ از آنکه مکانی برای سکونت سلطان و خاندان وی باشد، مکانی برای انجام امور اداری و رسمی بوده است.