توصیف و تبیین ماهیت عدالت خسرو انوشیروان در متون فارسی و جستجوی پیشینه آن در متون فارسی میانه
نویسندگان
1 Ph.D Student of Culture and Ancient languages, Institute for Humanity and Cultural Studies, Tehran, Iran
2 دانشیار گروه فرهنگ و زبانهای باستانی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی, تهران، ایران ، f.goshtasb@ihcs.ac.ir
doi
چکیده
خسرو انوشیروان در ادبیات ایرانی دورۀ میانه و متون ادبی بعد از اسلام، بهعنوان الگوی اخلاقِ پادشاهی و عدالت مطرح بوده است؛ پادشاهی دادگر که شیوه عادلانه او در فرمانروایی، موجب امنیت و آبادانی کشور شده بود. موضوع اصلی این مقاله، توصیف عدالت انوشیروان براساس متون ادبیات فارسی است و کوشش میشود عدالت انوشیروان در چهارچوب نظریۀ فضیلتـ عدالت، تحلیل و مفهوم آن در پیشینه ادبیات ایرانی و متون فارسی زرتشتی دوره میانه جستوجو شود. این پژوهش بر آن است به دو پرسش پاسخ دهد: نخست آنکه با توجه به پیشینه غنی اخلاقیات در ایران باستان، آیا میتوان در اندرزهای پهلوی انوشیروان، توصیه و پندی یافت که متضمن مفهوم عدالت در معنای اعتدال باشد؟ دیگر آنکه آیا مفهوم عدالت آنگونه که در متون فارسی به انوشیروان نسبت داده شدهاست (مجموع فضایل سهگانه)، نمونه و معادلی در متون فارسی میانه دارد؟