میرزامحبعلیخان ناظمالملک مرندی یکانلو: دولتمردی ناشناخته از عصر ناصری
نویسندگان
1 استادیار دانشگاه فرهنگیان
doi
چکیده
میرزامحبعلیخان ناظمالملک مرندی یکانلو، از اواخر دورة محمدشاه قاجار تا سال 1309 قمری به عنوان یکی از رجال وزارت امور خارجه، عهدهدار مسؤلیت بود. وی کار خود را با دستیاری و منشیگری میرزاجعفرخان مشیرالدوله آغاز کرد. همراه او به مأموریت عثمانی رفت. بعد از درگذشت میرزاجعفرخان، به عنوان رئیس کمیسیون سرحدی ایران و عثمانی، جانشین وی شد و در مدت چند دهه عهدهدار این مسئولیت بود. با وجود این، وی هنوز در زمرة یکی از رجال ناشناختة معاصر باقی مانده است. این پژوهش با روش تاریخی و رویکرد توصیفی ـ تحلیلی و با استفاده از اسناد آرشیوی و دستنوشتهها به ویژه اسناد و نسخههای خطی باقی مانده از میرزامحبعلیخان به این پرسشها پاسخ میدهد: میرزامحبعلیخان که بود؟ کارنامة او در طول پنج دهه فعالیت مستمر در عرصة روابط خارجی چه بوده است؟ یافتههای پژوهش حاضر نشان میدهد که وی در مکتب دولتمردانی نظیر میرزاجعفرخان مشیرالدوله پرورش یافت؛ جانشین او شد، و در طول چند دهه مناسبات خارجی ایران، به ویژه با عثمانی و انگلیس، توانست منشأ آثاری گردد.
