شناسایی چالشهای کلیدی راهاندازی رمزارزهای ملی در کشور
نویسندگان
1 دانشیار، گروه مهندسی صنایع، دانشکده فناوری های صنعتی، دانشگاه صنعتی ارومیه، ارومیه، ایران.
2 کارشناس ارشد، گروه فناوری اطلاعات، دانشکده فناوری های صنعتی، دانشگاه صنعتی ارومیه، ارومیه، ایران
3 دانشیار، گروه فناوری اطلاعات، دانشکده فناوری های صنعتی، دانشگاه صنعتی ارومیه، ارومیه، ایران.
doi
10.22111/sedj.2025.50004.1515چکیده
در عصر فناوری های سایبرفیزیکال، رمز ارزها به عنوان یک پدیده نوظهور توانستهاند توجه گستردهای را به خود جلب کنند. در این میان رمز ارزهای بانک مرکزی به عنوان ابزاری بالقوه برای تحول در سیستمهای مالی ملی، اهمیت فزایندهای یافتهاند. با توجه به تغییرات سریع در محیط اقتصادی و فناوری و تأثیرات هر روزه رمز ارزها بر سیاستهای مالی و اقتصادی کشورها، درک چالشهای راه اندازی و بهرهگیری از رمز ارزهای ملی برای نهادهای مالی و سیاستگذاران به ضرورت بدل گشته است. به منظور تحلیل نظاممند این چالشها، نویسندگان این مقاله ابتدا طی مطالعه کتابخانه ای به شناسایی چالشهای راه اندازی رمزارزهای ملی مبادرت ورزیده و سپس با استفاده از یک رویکرد ترکیبی جدید اقدام به اولویتبندی چالشها نمودهاند. این رویکرد شامل ادغام دو تکنیک پیشرفته، یعنی تحلیل نسبت ارزیابی وزندهی تدریجی (SWARA) و ارزیابی تولید وزنی تجمعی (WASPAS) تحت محیط فازی است که دقت و صحت فرآیندهای تصمیمگیری را به طور چشمگیری افزایش میدهد. نتایج این مطالعه نشان میدهد که چالشهای کلیدی راهاندازی رمزارزهای بانک مرکزی شامل عدم حمایت مالی مناسب برای استیبلکوین، عدم ثبات ارز داخلی، مدیریت متمرکز در بستر تکنولوژی غیرمتمرکز، عدم وجود زیست بوم پذیرش عمومی، مشکل لیست شدن رمزارزها در صرافیهای معتبر و چالشهای اقتصادی و خطر پولشویی است. در حوزه رمزارزهای بخش خصوصی نیز محدودیتهای قانونی در پذیرش سایر رمزارزها، عدم حفظ ارزش سرمایههای خرد، حفاظت از دادهها و حریم خصوصی و نقدشوندگی سریع داراییهای منجمد، مهمترین چالشها در ایجاد و نگهداری این دسته از رمزارزها هستند. نتایج تحقیق بر ضرورت اتخاذ استراتژیهای جامع و مدون برای کاهش این چالشها تأکید کرده و در این راستا راهبردهایی برای مواجهه با این چالشها ارائه نموده است. استراتژیهایی که میتواند به تسهیل پذیرش و توسعه مؤثر رمزارزها در کشور منجر شود.
