فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

عصر صفوّیه  (907ـ1142 ق) در تاریخ فرهنگی ایران از جنبه‌های بسیار اهمیت دارد، از جمله به لحاظ رسمیت‌ یافتن تشیّع و حمایت دربار از تولیدات فرهنگی شیعی که به بازتعریف هویت ملی انجامید. هدف پژوهش حاضر مطالعۀ رابطۀ بین ترجمه و ایدئولوژی تشیّع است و با تمرکز بر نظریۀ فن­دایک (1998) و تعریفی نئومارکسیستی از ایدئولوژی،  مؤلفه‌های اجتماعی، ادراکی و گفتمانی مرتبط با تشیّع و ترجمه را بررسی می­کند. در این ارتباط، ابتدا، با روش توصیفی‌تحلیلی، وضعیت اجتماعی‌سیاسی حاکم بر عصر صفوی و کنش‌ مترجمان مورد مطالعه قرار می­گیرد، سپس با تمرکز بر مقدمۀ ده نسخۀ خطی از ترجمه‌های عصر شاه اسماعیل (905ـ930 ق)، شاه طهماسب (930ـ984 ق) و شاه سلطان حسین (1106ـ1125 ق)، تأثیر ایدئولوژی در گفتمان مترجمان بررسی‌ می­شود. این مطالعه نشان می­دهد که مترجمانِ مورد بررسی با جانب­داری از ایدئولوژی تشیّع در بازتولید گفتمان شیعی سهیم بوده­اند و تصریح امّامت حضرت علی (ع) و ضرورت تبعیت از ائمه، کاربرد کلماتی با بار معنایی مثبت در وصف خاندان پیامبر اکرم (ص) و کلماتی با بار معنایی منفی در توصیف مخالفان آنها و مشروعیت‌بخشی به پادشاهان صفوی و مشروعیت‌دهی به تشیّع اثنی‌عشری با استناد به آیات قرآنی، نمود گفتمانی این جانب­داری است.