چالشهای اخلاقی اصلاح نژاد لیبرال بر اساس اصل عدالت
نویسندگان
1 استادیار، پژوهشکده فلسفه و کلام، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، قم، ایران
2 دکتری مدرسی اخلاق، دانشگاه باقرالعلوم(ع)، قم، ایران
doi
10.22091/jptr.2021.6980.2545چکیده
از دیرباز بشر در آرزوی بهسازی ترکیب ژنتیکی نسل خود و پاکسازی آن از برخی معلولیتها و نقصها بوده و همواره در عصرهای مختلف این دغدغه به سبکهای مختلف پیگیری شده است. وجود سیاستهای اقتدارگرا و نژادپرستانه و روشهای تبعیضآمیز در اصلاح نژاد قدیم، حکم به غیراخلاقیبودن آن را آسان مینمود، اما قضاوت درباره اصلاح نژاد لیبرال و جدید قدری دشوار است. زیرا گروهی با استناد به زمینههای علمی و بسترهای اجتماعی ناشی از پیشرفتهای علم ژنتیک و ارزشهای جوامع لیبرالی حکم به اخلاقیشدن آن میکنند و در مقابل گروه دیگر با وجود این زمینهها، چالشهای اخلاقی مربوط را همچنان باقی میدانند. یکی از این چالشهای مهم، نقض اصل عدالت، البته به گونهای متفاوت با گذشته، است. بیعدالتی در اصلاح نژاد قدیم به سبب تحمیل برنامه اصلاح نژاد به صورت تبعیضآمیز بر طبقه خاصی بود و نمود بیعدالتی در شیوه جدید اصلاح نژاد این است که مزایایش در صورت تجویز در دسترس اقشار خاصی قرار میگیرد و امکان بهرهبرداری همگانی از آن نیست. تجویز بیقید و شرط اصلاح نژاد بدون بررسی برخی ملاحظات اخلاقی، پیامدها و چالشهای اخلاقی دیگری را نیز به دنبال خواهد داشت. چالشهای اخلاقی متنوعی همچنان در برنامه اصلاح نژاد لیبرال و جدید با محوریت اصل عدالت وجود دارد. نوشتار حاضر در پی شناسایی، بررسی و تحلیل اخلاقی آنها است.