ارزیابی تأثیر شرایط اکولوژیکی و متغیرهای فیزیکی رودخانه دینورآب استان کرمانشاه بر شاخص مطلوبیت زیستگاه ماهی شاه‌کولی سلال (Alburnus sellal Heckel, 1843)

نویسندگان

1 دانش آموخته کارشناسی ارشد گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.

2 دانشیار گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران

3 دانشیار گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران

doi
10.22059/jfisheries.2019.276892.1088
چکیده

پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر شرایط اکولوژیکی، متغیرهای فیزیکی رودخانه و تعیین روش مناسب شاخص مطلوبیت زیستگاه ماهی شاه‌کولی سلال Alburnus sellal در رودخانه دینورآب استان کرمانشاه به اجرا درآمد. بدین منظور مطالعات میدانی اندازه­ گیری فاکتورهای اکولوژیکی، متغیرهای فیزیکی زیستگاه (عمق آب، عرض رودخانه، سرعت جریان، دمای آب، درصد سنگ بستر، قطر متوسط سنگ، نوع پوشش گیاهی بستر، مجموع ذرات جامد محلول، هدایت الکتریکی و pH) در تیرماه 1395 از پایین‌دست رودخانه به سمت بالادست در بازه 1 کیلومتری انجام شد و تعداد 854 قطعه ماهی در کل ایستگاه ­ها صید گردید. شاخص مطلوبیت زیستگاه هر ایستگاه به چهار روش میانگین حسابی، میانگین هندسی، حداقل و حداکثر محاسبه گردید. نتایج نشان داد مدل میانگین حسابی نسبت به سایر میانگین­ های مورد بررسی، بهترین روش برای محاسبه­ شاخص مطلوبیت زیستگاه در این مطالعه می­ باشد که در ایستگاه دوم با شاخص مطلوبیت زیستگاه 0/8، مطلوب‌ترین زیستگاه برای ماهی شاه­کولی­ سلال می­ باشد. با به­ دست آوردن مساحت مطلوب زیستگاه مشخص گردید میزان 406/801 مترمربع از رودخانه برای زیست گونه شاه­کولی­ سلال مناسب می‌باشد. ارزیابی شرایط زیستگاهی انتخابی این ماهی بومی می‌تواند در مدیریت اکوسیستم رودخانه دینورآب و محافظت از زیستگاه مناسب ماهی در مطالعات زیست‌محیطی منابع آب، مفید واقع شود.