بستار فیزیکی و استدلال به سود طبیعتگرایی؛ بررسی انتقادی
نویسندگان
1 دکتری فلسفه دین، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
doi
10.22091/jptr.2021.7177.2580چکیده
فیلسوفان طبیعتگرای برجستهای همچون دیوید آرمسترانگ، دیوید پاپینیو و جیگوان کیم گفتهاند بهترین استدلال به سود طبیعتگرایی مبتنی بر بستار علّی/فیزیکی جهان است. استدلال چنین است: در گام نخست، بستار فیزیکی چنین میگوید که هیچ امر غیرمادی که تأثیر علّی بر امور مادی داشته باشد وجود ندارد. در گام دوم، با تکیه بر تیغ اُکام یا اصل الیتیک چنین بیان میشود که امری که تأثیری بر جهان طبیعی نداشته باشد زائد و اضافی است و باور به آن معقول نیست (تیغ اُکام) یا آنکه اساساً امری که اثر علّی ندارد نمیتواند بهرهای از وجود داشته باشد (اصل الیتیک). اینچنین ایشان به انکار خدا و هر گونه امر فراطبیعی دیگر میرسند. در این مقاله نشان میدهم که تعهد به بستار فیزیکی صرفاً در تعارض با علیت امور فراطبیعی همچون خدا نیست، بلکه با رکن اساسی سرشت اخلاقی و عقلانی انسان، یعنی علیت ذهنی و ارادیاش، نیز در تعارض است. اینچنین به مسئله بستار فیزیکی و علیت ذهنی در دهههای اخیر فلسفه ذهن معاصر میپردازم و مهمترین راهکارهای طبیعتباورانه مطرحشده برای آن را محک میزنم. با بررسی این راهکارها نشان میدهم که هیچ یک از آنها در حل مسئله علیت ذهنی و بستار فیزیکی موفق نیستند؛ و بنابراین شخص طبیعتگرا بر سر دوراهی دشواری قرار میگیرد. او مجبور است یا تعهد به بستار فیزیکی را حفظ کند و از علیت ذهنی دست بردارد یا اینکه از تعهد به بستار فیزیکی دست بردارد و از مهمترین رکن استدلال خویش به سود طبیعتگرایی دست بشوید.
