حقوق ممتازهی جامعهی زنان نسبت به مردان، در فقه اسلام و حقوق ایران
نویسندگان
1 دکتری حقوق خصوصی، استادیار گروه حقوق دانشگاه پیام نور
2 دکتری فلسفه و کلام اسلامی، استادیار گروه معارف اسلامی دانشگاه پیام نور
doi
چکیده
بررسی مجموعهی مقررات فقه اسلام و حقوق ایران روشنگر این است که نه تنها عدالت حقوقی میان جامعهی زنان و مردانحکمفرما است؛ بلکه محقق در این راستا با احکامی مواجه میشود کهقانونگذار، به صورت کاملاً جانبدارانهایزنان جامعه را مورد حمایت ویژه قرار داده است. برخلاف رویکرد فمینیسم نسبت به تعامل اسلام با جامعهی زنان، کمیّت و کیفیت اینمقررات، تا حدی است که حتی احتمال تبعیض جنسیتی در اسلام به نفع زنان به ذهن متبادر میشود.بهرهمندی از حقوقِ مطالبهی نفقه، مهریه، جهیزیه، اجرتالمثل ایام زوجیت، اجرتِ رضاع و شیردهی، نحله، متاع به معروف، اولویت در حضانت اطفال، امکان الزام مرد به داشتن فرزند، حق تقدم در دریافت مهریه و نفقه نسبت به سایر طلبکاران و عدم تکلیف درخصوص شرکت در جنگ، نمازجماعت، انجام وظایف خارج از منزل و انجام خدمت عمومی از جمله امتیازات ویژهای هستند که در اسلام و حقوق ایران، صرفاً به زنان جامعه اختصاص یافته است.از دیگر نتایج تقریر چنین قواعد حمایتی،وضعِ تکالیف محدودترو سهلتر برای جنس مؤنث نسبت به جنس مذکر در حوزهی قوانین است. مقالهی حاضر، با روش توصیفی - تحلیلی، درصدد پاسخگویی به انتقادات فمینیسم به رویکرد اسلام به جنس زن از بعد فقهی و حقوقی است و با ارائهی مستندات، به نقد ادلهی مخالفان در خصوص موضوعات ارث، دیه، حق طلاق، قضاوت، شهادت، ولایت پدر بر دختر در ازدواج که از دیدگاه ایشان، به عنوان مهمترین تبعیضات میان زن و مرد در حوزهی مقررات شرعی و قانونی تلقی گردیده، پرداخته شده است.