تحلیلی انتقادی از دیدگاه­های داور درباره فرهنگ عمومی و دولت ملی

نویسندگان

1 Professor of History, Imam Khomeini International University, Qazvin, iran

2 Ph.D Student, Imam Khomeini International University, Qazvin, iran , zahra.taheri68@yahoo.com

doi
چکیده

مقاله حاضر دیدگاه­های علی­اکبرخان داور را درباره ضرورت استقرار دولت­ ملی، با اتکاء به شکل­گیری اقتصاد ­ملی مورد بررسی قرار می­دهد و بی­توجهی او را به مقوله فرهنگ در این باره نقد می­کند. فرضیه مقاله این است که داور در طرح­های خود، از سیاستمداری همچون کلمانسو در فرانسه و پیش از آن، متفکران اقتصادی­ای همچون فردریک لیست در آلمان متأثر بوده است. به­رغم تلاش داور برای تشکیل دولت ملی، برخلاف کلمانسو و دیگر رهبران کشورهای اروپائی که بعد از جنگ اول جهانی روح همبستگی و حمیّت ملی را تقویت می­کردند، نوشته­های او خواسته یا ناخواسته، متضمن نوعی تحقیر ملی بود. یکی از دلایل امر آن بود که داور به مقوله فرهنگ، هویت ملی و تاریخی و نقش دولت­ها در پرورش روحیه همبستگی ملی بی­اعتنا بود. این موضوع باعث شد که او به نوعی تقدم و تأخر منطقی و تاریخی بین اقتصاد و فرهنگ روی آورد و ضمن تأکید بر مقوله اقتصاد، به فرهنگ به کلی بی­اعتنا شود. مطالعه حاضر بر اساس روزنامه مرد آزاد، نشان می­دهد که علت این بی­اعتنائی به فرهنگ، در چه نوع طرز فکری ریشه داشت و نتایج این طرز فکر چه بود.