بررسی تأثیر عملکرد زیستمحیطی، اجتماعی و حاکمیتی (ESG) بر جریانات نقد عملیاتی آتی: نقش تعدیلی سودآوری
نویسندگان
1 گروه حسابداری، دانشکده علوم اقتصادی و اداری، دانشگاه قم، قم، ایران
2 گروه حسابداری، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه طلوع مهر، قم، ایران
3 گروه حسابداری، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه طلوع مهر، قم، ایران
doi
10.22034/envj.2025.506861.1472چکیده
مقدمه: فعالیت زیستمحیطی، اجتماعی و حاکمیت شرکتی (ESG) برای رشد پایدار حیاتی است و مطالعات قبلی نشان داده است که عملکرد ESG برای شرکتها دارای پیامدهای مالی و غیرمالی است. جریانات نقد عملیاتی آتی نیز یکی از سازههای مهم ارزشگذاری شرکتها است. همچنین انتظار میرود سودآوری بر رابطه بین عملکرد ESG و جریانات نقد عملیاتی آتی تأثیرگذار باشد. چرا که سودآوری بالاتر نشان میدهد که شرکت حاشیههای مالی کافی برای پوشش هزینههای اجرای عملکرد ESG را دارد، بدون آنکه ریسک مالی قابل توجهی ایجاد شود. در نتیجه افزایش جریانات نقد عملیاتی آتی در این شرکتها دور از انتظار نیست. لذا هدف از این پژوهش بررسی تاثیر عملکرد زیست محیطی، اجتماعی و حاکمیتی ESG بر جریانات نقد عملیاتی آتی و در ادامه، ارائه شواهدی از نقش تعدیلی سودآوری بر رابطه عملکرد ESG و جریانات نقد عملیاتی آتی است.مواد و روشها: شرکتهای پذیرفتهشده در بورس اوراق بهادار تهران، جامعه آماری این پژوهش را تشکیل میدهند. روش انتخاب جامعه آماری دردسترس، از نوع نمونهگیری غربالگری بوده و از بین شرکتهای پذیرفتهشده در بورس اوراق بهادار تهران، شرکتهایی که محدودیتهایی مانند شرکت مالی، هلدینگ، بانک، بیمه، اطلاعات ناقص و غیره نداشته باشند انتخاب شدند، همچنین شرکتها میبایست از سال 1394 تا پایان سال 1402 عضو فعال بورس اوراق بهادار باشند. با مراجعه به پایگاههای مختلف بورس اوراق بهادار تهران، ارقام و اعداد مورد نیاز از گزارشهای سالانه صورتهای مالی پایان دوره، یادداشتهای ضمیمه و گزارش فعالیتهای مالی و گزارش فعالیتهای هیأت مدیره به شرکت برای تحلیل و تحلیل دادههای جمعآوری و استفاده شده است. این پژوهش از نوع راهبردی/کمی، هدف/توصیفی، رویکردی/تجربی و راهحلی/کتابخانهای است. برای آزمون فرضیههای پژوهش، یک مدل ریاضی با استفاده از روش رگرسیون چندمتغیره برازش داده شده است. همچنین دادهها به صورت پنل دیتا تهیه شدهاند و از برآوردگر گشتاور تعمیم یافته (GMM) و نرم افزار استاتا ورژن 17 برای آزمون فرضیه پژوهش استفاده شدهاست.نتایج: نتایج این مطالعه در آزمون فرضیه اول نشان داد که عملکرد زیست محیطی، اجتماعی و حاکمیتی شرکتها به طور مثبت با جریانهای نقدی آتی مرتبط است. بدین معنا که بهبود فعالیتهای زیست محیطی، اجتماعی و حاکمیتی شرکتها میتواند منجر به افزایش یا تشدید جریانهای نقدی آتی شود. همچنین نتایج این مطالعه در آزمون فرضیه دوم نشان داد سودآوری تأثیر مثبتی بر ارتباط بین عملکرد زیست محیطی، اجتماعی و حاکمیتی شرکتها و جریانهای نقدی آتی دارد. لذا میتوان بیان داشت که سودآوری رابطة مثبت بین عملکرد زیست محیطی، اجتماعی و حاکمیتی شرکتی و جریانات نقد عملیاتی آتی را تشدید میکند. بحث: در این پژوهش رابطه بین عملکرد زیست محیطی، اجتماعی و حاکمیتی و جریانات نقدی عملیاتی آتی در شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران بررسی شد. مضافاً اینکه این رابطه در شرایط سودآوری شرکتها نیز بررسی گردید. یافتهها از نظریه مبتنی بر منابع و استدلال نظری حمایت میکند که بیانگر ارتباط مثبت بین عملکرد زیست محیطی، اجتماعی و حاکمیتی شرکت و کیفیت سود است. این مطالعه با نشان دادن اینکه عملکرد زیستمحیطی، اجتماعی و حاکمیتی شرکتها اطلاعاتی را در مورد چشم انداز مالی آتی و کیفیت سود آنها نشان میدهد، ادبیات در این زمینه را غنی میکند.