زنان و برساخت روابط زناشویی در فضای مجازی مطالعۀ موردی «تالار گفت‌وگوی سایت اینترنتی نی‌نی سایت»

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جامعه شناسی، دانشگاه الزهراء (س)

2 دانشیار گروه علوم اجتماعی، دانشکده علوم اجتماعی و اقتصادی دانشگاه الزهراء (س)

doi
10.22059/jisr.2022.321592.1199
چکیده

با نفوذ شبکه‌های اجتماعی به زندگی شخصی افراد در چند دهۀ اخیر، ابعاد و کیفیت روابط خانوادگی در معرض تحولات گسترده و بی‌سابقه‌ای قرار گرفته است. یکی از مهم‌ترین گروه‌های متأثر زنان هستند که شکل جدیدی از ارتباطات اجتماعی را ورای محدودیت‌های سنتی یا فرهنگی مرسوم تجربه می‌کنند. وب‌سایت «نی‌نی سایت» به‌طور مشخص محورها و مسائل مربوط به زنان را پوشش می‌دهد و کاربران پرشماری یافته است. مطالعۀ حاضر به بررسی یکی از تالارهای گفت‌وگوی این سایت با موضوع «همسران» می‌پردازد تا نحوۀ برساخت روابط زناشویی توسط کاربران زن را تحلیل و بررسی کند. پژوهش، مبتنی بر تحلیل محتوای کیفی است و نمونه‌گیری زمانی، در بازۀ یک‌ماهه (تیر تا مرداد 1398) انجام شده است. چهار تم اصلی مستخرج شامل روابط عاطفی و جنسی، مالی، خانوادگی و بحرانی بودند. نتایج تحلیل نشان می‌دهد دغدغه‌های عاطفی و احساسی دارای بیشترین فراوانی گفت‌وگوها در میان کاربران است. زنان بیشترین نشانه‌های عاملیت و بازاندیشی را در زمینۀ روابط جنسی و مالی از خود بروز داده‌اند؛ حال آنکه در زمینه‌های مربوط به عرف‌های اجتماعی (مانند تعهد زناشویی)، سنت‌های خانوادگی (مانند خانواده‌محوری فرهنگ ایرانی) و چالش‌های قانونی (مانند حق طلاق و حضانت فرزند) بازتولید باورهای کلیشه‌ای جنسیتی و سازش پررنگ‌تر است.