بررسی مضمون‌های تاریخی نفثه­المصدور با تکیه بر قرآن مجید

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 Associate Professor, Department of Persian Language and Literature, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran

3 Assistant Professor, Department of Persian Language and Literature, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran

doi
چکیده

کاربرد آیات قرآن مجید در بسیاری از متون ادب فارسی گذشته، به دلیل اهمیت بیان مفاهیم نمایان است. در این میان، کتاب نفثه المصدور زیدری نسوی ـ که از جمله شاهکارهای تاریخی و ادبی سده هفتم هجری قمری و یکی از نمونه­های بدیع نثر فنی است ـ با بسامد یکصد و سی آیه از قرآن، تأثیرپذیری بسیار چشمگیری داشته است. این مقاله به شیوه توصیفی­ـ تحلیلی به بررسی مضمون‌های تاریخی کتاب نفثه­المصدور می­پردازد. نویسنده کتاب با زبانی تصویری سرگذشت آوارگی خود و گوشه‌هایی از تاریخ ایران را در پایان عصر خوارزمشاهی با تکیه بر آیات قرآن شرح داده است. استفاده از آیات که از نگاه عمیق نویسنده حکایت دارد و بهره‌گیری از سازوکارهای مفهومی و مضمونی در روایت تاریخ که نوآورانه است، این اثر ادبی و تاریخی دوره مغول را در جایگاه ویژه‌ای قرار داده، به گونه‌ای که دریافت عبارات آن به فهم آیات وابسته است.