فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

ابن‌ابی‌الدُّنیا از محدّثان و نویسندگان معروف قرن سوم هجری و صاحب آثار و تصانیف پُرشماری است، با‌وجود‌این، تا‌کنون، چنان‌که باید، مورد توجّه محقّقان ایرانی واقع نشده است و دربارۀ آثارِ وی تقریباً هیچ پژوهشی به زبان فارسی در دست نیست. شمار فراوانی از رسائل ابن‌ابی‌الدُّنیا در زمینۀ زهد و تصوّف است و دستمایه و مأخذِ نویسندگانِ صوفی‌مشربِ پس از او قرار گرفته است؛ از‌این‌رو تألیفات ابن‌ابی‌الدُّنیا کهن‌ترین یا نخستین منبعِ بعضی از اقوال و حکایاتِ صوفیّان به شمار می‌آید. گواهی ما بر این مدّعا، شناساییِ اقوال و حکایاتِ فراوانی از او در بُستانُ العارفین و تُحْفَةُ الْمُریدین است که کهن‌ترین یا نخستین منبعِ شناخته شده از آنها آثارِ ابن‌ابی‌الدُّنیاست. تألیفاتِ ابن‌ابی‌الدُّنیا که بیشتر مورد توجّهِ مترجمانِ احوالِ صوفیان واقع شده است، عبارت‌اند از: الرِّقَّةُ وَ البُکاء، مُجابِی الدَّعوة، المَنامات، التَّهَجُّد و قیامُ اللَّیل، ذَمُّ الدُّنیا، الزُّهد.