پیامد انعقاد قرارداد تصفیه محاسبات تجاری ایران و آلمان نازی بر سیاستگذاریهای اقتصاد حکومت پهلوی در بخش کشاورزی
نویسندگان
1 استادیار گروه تاریخ دانشگاه شهید بهشتی
doi
چکیده
بحران اقتصادی 1929 موجب کاهش درآمد ناشی از صدور مواد اولیه در ایران شد. در نتیجه این وضعیت ایران ناچار شد تا به منظور تأمین هزینههای مورد نیاز واردات کالاهای مصرفی خود به اجرای سیاست صنعتیسازی دست بزند. در چنین شرایطی ایران به سوی برقراری روابط اقتصادی با آلمان نازی که در صدد تأمین مواد اولیه مورد نیاز صنایع جنگی خود بود سوق داده شد تا از این طریق علاوه بر فروش مواد اولیه، ماشینآلات مورد نیاز صنایع خود را تأمین کند. درپی این نیاز متقابل بود که قرارداد تصفیه محاسبات تجاری میان ایران و آلمان منعقد شد. انعقاد این قرارداد علاوه بر بخش صنعت پیامدهای مهمی در سیاست-گذاریهای حکومت پهلوی در سایر بخشهای اقتصادی از جمله بخش کشاورزی داشت. مقاله حاضر در صدد است تا با استفاده از روش تاریخی و با بهکارگیری اسناد و مدارک آرشیوی، کتابها، روزنامهها و مجلات عصر پهلوی اول به بررسی پیامدهای انعقاد این قرارداد بر سیاستهای حکومت پهلوی در بخش کشاورزی بپردازد. اولویت یافتن بخش کشاورزی در سیاستهای اقتصادی حکومت با هدف توسعه کشاورزی تجاری جهت تأمین مطالبات مواد اولیه آلمان و خارج شدن سیاست صنعتیسازی از اولویت برنامههای اقتصادی حکومت از جمله پیامدهای انعقاد قرارداد تصفیه محاسبات تجاری میان دو کشور بود.
