ارائه الگوی سیاستگذاری فرهنگی مبتنی بر پیشرانهای مؤثر در آموزش مجازی دانشگاه
نویسندگان
1 گروه سیاستگذاری فرهنگی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2 گروه سیاستگذاری فرهنگی، دانشکده علوم انسانی، واحد تهران شمال دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، جمهوری اسلامی ایران
3 گروه مدیریت فرهنگی و مدیریت رسانه، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی،تهران، ایران
doi
10.30497/rc.2025.248851.2136چکیده
این مقاله با هدف طراحی الگوی سیاستگذاری فرهنگی آموزش مجازی دانشگاه با رویکرد آیندهپژوهانه بهعنوان چهارچوبی نظامیافته و عملیاتی به نگارش درآمد. سیاستگذاری بر مبنای آیندهپژوهی رویکرد پیشدستانه را تقویت میکند تا قبل از ایجاد مسئله، شرایط را مدیریت کرده و با ارائه راهحلی مبتنی بر آراء ذینفعان، احتمال بروز مشکل و بحران به حداقل رساند. دانشگاه یکی از مراکز راهبردی در کشور بوده و بهعنوان نهادی هوشمند، خودتنظیم و خودراهبر راهی جز حرکت به سمت الگوی آیندهنگاری راهبردی ندارد. پیشران آموزش مجازی، یکی از محرکهای اصلی الگوواره پایداری در دانشگاه است که بهعنوان دستیار جدی نظام آموزشی سنتی در مدیریت بحران ایفای نقش میکند، باوجوداین هویت اجتماعی دانشگاه در نظام آموزش مجازی، نگرانیهای روزافزونی را نسبت به آینده این نظام در دانشگاه خصوصاً در بُعد فرهنگی ـ اجتماعی بهوجود آورده است. این پژوهش، از نظر هدف، توسعهای ـ کاربردی بوده و ماهیت آن توصیفی ـ اکتشافی است. دراینراستا با همراهی پنل خبرگان از طریق مصاحبه عمیق و نیمهساختاریافته، با کمک روش تحلیل تأثیر ساختار متقابل و نرمافزار میکمک پیشرانهای مؤثر شناسایی گردید و بر اساس نتایج بهدستآمده، باروش SSM (روش سیستمهای نرم) الگوی سیاستگذاری فرهنگی بر اساس تعاملات پیچیده بین عوامل، توجه به ذینفعان متعدد سیستم آموزش مجازی در دانشگاه، تضاد بین جهانیسازی آموزش مجازی و الزامات فرهنگی ایرانی ـ اسلامی و تغییرات شدید فناوری، طراحی گردید. این الگو براساس الگوی فرایندی، در 5 مرحله طراحی شده است که مرحله اول، پیشبینی، تجویز و تصمیمگیری در مورد سیاستهای فرهنگی متناسب با نیاز حال و آینده، مرحله دوم، شکلگیری و انتخاب سیاستها، مرحله سوم، اجرای سیاستها، مرحله چهارم، ارزیابی پسینی سیاستها و مرحله پنجم، تعدیل، اصلاح یا تثبیت سیاستها میباشد. این الگو با حفظ جامعیت نسبی، عقلانیت و منطق متعارف و توجه بهذینفعان، بهعنوان انگارهای ساده اولاً، حدود و ثغور سیاستگذاری در دانشگاه؛ ثانیاً، جایگاه آموزش مجازی در دانشگاه و ثالثاً، متمرکز بر روندها و پیشرانهای مؤثر در حوزه سیاستگذاری است.
