نواحی جنوبی دریای مازندران در سنت زرتشتی

نویسندگان

1 Assistant Professor، Ferdowsi University of Mashhad، Mashhad، Iran , jam1977@ferdowsi.um.ac.ir

doi
چکیده

یکی از تصوّرات رایج در تحقیقات علمی دو سده اخیر آن است که سرزمین جنوب دریای مازندران در سنت زرتشتی، مأوای دیوان و دروجان بوده. این تصوّر در برخی از وقایع تاریخی همچون چیرگی اریه‌ها بر مردمان بومی و جدال دین زرتشتی با دین بومی آن سرزمین ریشه دارد. تحقیق حاضر به شکل‌گیری و تحول این تصویر می‌پردازد، عوامل پدید‌آورنده آن را بررسی می‌کند و برای سنجش اعتبار آن، توصیف این مناطق را در سنت زرتشتی بازمی‌نمایاند. این تحقیق نشان می‌دهد که در متون زرتشتی، گیلان و مازندران نه جایگاه دیوان، بلکه مأمن دین کهن و پناهگاه ایرانیان تصوّر شده‌ است. دیدگاه منفی درباره این نواحی، پدیده‌ای جدید در تحقیقات ایران‌شناسی است و بنیادی در سنت زرتشتی ندارد.