مدل سازی و پیش بینی ماهانه قیمت فولاد در ایران
نویسندگان
1 استادیار مؤسسه مطالعات و پژوهشهای بازرگانی، تهران، ایران
2 دانشیار مؤسسه مطالعات و پژوهشهای بازرگانی، تهران، ایران.
3 دکتری اقتصاد و پژوهشگر مؤسسه مطالعات و پژوهشهای بازرگانی، تهران، ایران.
doi
10.22111/sedj.2024.47309.1417چکیده
کاربرد فراوان و متعدد فولاد در صنایع مختلف، آن را به کالایی استراتژیک تبدیل کرده و قیمت آن همواره مورد توجه صاحبان صنایع بوده است. از این رو، دسترسی به پیشبینیهای دقیق از روند قیمتی فولاد و محصولات آن، حائز اهمیت است. براین اساس، در مطالعه حاضر، ضمن شناسایی متغیرهای اثرگذار بر قیمت فولاد، پیشبینی بروننمونهای برای دوره زمانی 1402:07 تا 1403:03 با بهرهگیری از مدل خودرگرسیون برداری (VAR) انجام شده است. در ابتدا، مطابق نتایج آزمون هم انباشتگی یوهانسون- جوسیلیوس، رابطه بلندمدت بین متغیرهای مدل تأیید شد. همچنین، ضریب جمله تصحیح خطا (ECM) برابر 0842/0- تخمین زده شد. تجزیه و تحلیل توابع واکنش آنی و شوکهای وارد بر متغیرها نیز نشان داد که شوک ایجاد شده در متغیرهای نرخ ارز غیررسمی و شاخص قیمت تولیدکننده صنعت (زیرگروه ساخت فلزات پایه)، به ترتیب با 8/6 و 5/6 درصد به شکل استاندارد، بیش از سایر متغیرهای مدل بر نوسانات قیمت فولاد مؤثر بودهاند. به علاوه، تحلیلهای مربوط به تجزیه واریانس، نشان داد که شاخص تولیدکننده صنعت با 18/16 درصد و نرخ ارز غیررسمی با 7/11 درصد بعد از قیمت خود فولاد، بیشتر از سایر متغیرها بر نوسانات قیمت این محصول، اثرگذار بودهاند. در نهایت، پس از برآورد پیشبینی برون نمونهای، رشد 5 درصدی در قیمت فولاد از 302445 ریال در مهر 1402 به 321552 ریال در خرداد ماه 1403 پیشبینی شده است. نتایج معیارهای ارزیابی پیشبینی نیز، بیانگر دقت بالای آن بوده است. مطابق نتایج، مهمترین توصیههای سیاستی شامل به روزرسانی تکنولوژیها، تجهیزات و ماشین آلات مورد استفاده در تولید محصولات فولادی به منظور توسعه تولید فرآوردههای فولادی، صرفهجویی در مصرف انرژی و هزینههای تولید، اتخاذ سیاستهای مناسب پولی و ارزی و افزایش صادرات با تمرکز بر بازاریابی و فروش محصولات فولادی (به منظور جلوگیری از خام فروشی)، از طریق توسعه تولیدات، افزایش تنوع، کیفیت و ماندگاری محصولات فولادی تولیدی قابل ارائه است.