علتشناسی بزهدیدگیِ زنان در شبکههای اجتماعی؛ مطالعهی موردی شبکهی اجتماعی فیسبوک
نویسندگان
1 دانشجوی حقوق کیفری و جرمشناسی دانشگاه قم، قم، ایران
2 دانشیار حقوق جزا و جرمشناسی دانشگاه قم، قم، ایران.
doi
چکیده
در آغاز هزارهی سوم، بزهکاری و بزهدیدگیِ سایبری بهعنوان یکی از جدیترین چالشهای دستگاه عدالت کیفری مطرح شده است. مطالعات بزهدیده شناسی در بستر سایبر، نشان میدهد که زنان، ازجمله «آسیبپذیرترین اقشار» در فضای مجازی هستند. آنچه بر نگرانیها میافزاید این است که با پیدایش و رواج شبکههای اجتماعی، بهصورت تصاعدی بر رشد بزهدیدگی زنان افزوده شده است. مقابله با بزهدیدگی زنان در شبکههای اجتماعی، درگرو علت شناسی دقیق مسئله و اتخاذ تدابیر مناسب برای مقابله و حذف عوامل جرمزا است. این پژوهش با روش کیفی و با ابزار مصاحبه و مشاهده، به شناسایی بخشی از علل و عوامل بزهدیدگی زنان در یکی از شبکههای اجتماعی پرمخاطب در ایران (فیسبوک) پرداخته است. جامعهی آماری تحقیق شامل 12 کاربر زن که مکرراً در شبکهی اجتماعی مذکور، مورد بزه واقع شدهاند، میباشد. برای افزایش روایی تحقیق، برآیندهایِ به دست آمده از مصاحبه در شش پروفایل آزمایشی در شبکهی فیسبوک، مورد راستی آزمایی قرار گرفت. یافتههای این پژوهش نشان می دهد که سبک زندگی و نحوهی تعاملات و انتخابهای یک کاربر زن و فشار اجتماع بر او با میزان بزهدیدگی وی ارتباط دارد. همچنین جایگاه اجتماعی کاربران زن، رابطهی معنادار و معکوسی با بزهدیده شدن آنها در شبکههای اجتماعی دارد.