دو پادشاه در آستانۀ نابودی ساسانیان

نویسندگان

1 استادیار گروه تاریخ دانشگاه شهید چمران

doi
چکیده

از مرگ خسرو پرویز در فوریۀ 628 میلادی تا تاج‌گذاری یزدگرد سوم در ژوئن 623 میلادی بیش از ده پادشاه به تخت لرزان شهریاری ساسانیان نشانده شدند، که هنوز تبارنامه و مدّت شهریاری، و حتی چگونگی پی‌هم‌آیی پاره‌ای از آنها، که البته همگی پادشاهانِ دست‌نشاندۀ بزرگان و شاه‌گزینان نیرومند ایرانی بودند، چندان شناخته‌شده و روشن نیست. نمونۀ آشکار چنین ناشناختگی تاریخی، در پیوند با دورۀ شهریاری گُشنَسب‌ده/ پیروز گُشنَسب‌ده، و خُرَّزاد خسرو/ فرُّخزاد خسرو دیده می‌شود، و مسئلۀ مهمّ آن است که آیا گُشنَسب‌ده و پیروز گُشنَسب‌ده، یک پادشاه بوده‌اند یا نه، و اگر احتمالاً یک پادشاه بوده‌اند، و پیروز نام شاهانۀ گُشنَسب‌ده بوده است، آیا وی پس از مرگ بوران پادشاه شده بود، یا در دورۀ پس از مرگ آزرمیدخت؟ همچنین باید پرسید که آیا خُرَّزاد خسرو و فرُّخزاد خسرو، یک پادشاه بوده‌اند یا نه، و اگر احتمالاً یک پادشاه بوده‌اند، آیا او پس از مرگ آزرمیدخت پادشاه شده بود، و یا پس از مرگ دو جانشین او، خسرو پسر مهرگُشنَسب و پیروز گُشنَسب‌ده؟