فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در دهۀ 550 میلادی در پادشاهی خسرو یکم شورشی رخ داد که رهبری آن با انوشه‌زاد، پسر خسرو یکم (انوشیروان) بود. این شورش، هرچند در بالای هرم قدرت در شاهنشاهی ساسانی رخ داد اما منابع، ماهیت و هدف از آن را متفاوت گزارش کرده‏اند؛ برخی منابع بر پافشاری لجوجانه شاهزاده بر ایمان مسیحی‏اش تأکید دارند. برخی خیزش شاهزاده را برای دستیابی به تاج و تخت پدر رو به مرگش گزارش مى‏کنند و برخی نیز زندیک بودن انوشه‌زاد و ماهیت مزدکی شورش وی را پیش مى‏کشند. به نظر مى‏رسد برخی تفاوت‌های قابل توجه میان منابع، اصل رویداد و زمان آن را که در هنگام بیماری شاه روی داده، بیشتر به نفع تاج‏خواهی شاهزاده می‌دانند تا باور ترسایی وی یا زندیک بودنش. انوشه‌زاد بزرگترین پسر خسرو بود اما شورش وی که منجر به زندانی یا نابینا کردن وی گردید، عملاً او را از گروه نامزدهای جانشینی بیرون کرد و فرصت را به هرمزد داد که برخی منابع نیز او را پسر بزرگ شاه معرفی مى‏کنند. این مقاله بر آن است تا به بررسی ماهیت این شورش بپردازد.