بررسی رابطه ی بین دوره ای ریسک، سرمایه و کارایی: ارزیابی از بانک‎‎های ایران

نویسندگان

1 استاد، گروه اقتصاد نظری، دانشکدۀ اقتصاد، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران،

2 دانشجوی دکتری اقتصاد، دانشکدۀ اقتصاد، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

3 دانشیار گروه اقتصاد نظری، دانشکدۀ اقتصاد، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

4 استاد، گروه اقتصاد نظری، دانشکدۀ اقتصاد، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

doi
10.22111/sedj.2023.44668.1301
چکیده

افزایش تمرکز در بخش بانکی همراه با مشکلات بحرآن‌های اقتصادی و مالی اخیر، سبب اهمیت مقررات بانکی در برابر ریسک بالای ناشی از عدم تعادل در ترازنامه بانک‌ها شده است و کارایی بانک‌ها به دلیل نقش کلیدی و اساسی آن‌ها در اقتصاد کشورها، همواره با اهمیت بوده  و عملکرد ضعیف نظام بانکی می‌تواند تهدیدی جدی برای ثبات اقتصاد کلان به شمار آید. بانک‌ها با فعالیت‌های عملیاتی و تامین مالی برای بخش‌های مختلف اقتصادی، می‌توانند شرایط مناسبی را برای سرمایه‌گذاری فراهم کنند و باعث افزایش و رشد سرمایه و در نهایت بهبود تولید ملی شوند.هدف تحقیق حاضر بررسی رابطه‌ی بین دوره‌ای ریسک، سرمایه و کارایی در نظام بانکداری ایران است. برای این منظور داده‌های بانک‌های تجاری و تخصصی ایران، طی سال‌های 1398- 1385 جمع‌آوری شده است و برای سنجش مدل ابتدا به برآورد کارایی بانک‌ها با استفاده از مدل مرزی تصادفی (SFA) پرداخته شده‌است، سپس رابطه‌ی بین ریسک، کارایی و سرمایه را با استفاده از رویکرد رگرسیون به ظاهر غیرمرتبط (SUR) مورد بررسی قرار می‌گیرد. در مجموع نتایج بدست آمده وجود رابطه بین سرمایه و کارایی با ریسک را بیان می‌کند. نتایج حاکی از آن بود که با افزایش نسبت سرمایه، ریسک بانک‌ها کاهش می‌یابد و افزایش کارایی سبب افزایش ریسک و افزایش نسبت سرمایه می‌گردد، همچنین با افزایش بازده دارایی بانک‌ها، نسبت سرمایه افزایش می‌یابد و افزایش اندازه بانک، باعث افزایش کارایی می‌شود.