بررسی اثر نامتقارن سرمایهگذاری مستقیم خارجی و مخارج بهداشتی دولت بر سلامت جمعیت در ایران
نویسندگان
1 استادیار گروه اقتصاد دانشگاه بجنورد، ایران
2 دکترای اقتصاد، گروه اقتصاد دانشگاه بجنورد، ایران
3 کارشناسی ارشد اقتصاد دانشگاه بجنورد، ایران.
4 استادیار، استادیار گروه اقتصاد دانشگاه بجنورد، ایران
doi
10.22111/sedj.2023.45946.1357چکیده
توسعه سرمایه انسانی به منزله یک کاتالیزور حیاتی برای رشد و توسعه اقتصادی در ادبیات اقتصاد کلان محسوب میشود. به ویژه آنکه بنا به مدل رشد درونزای نئوکلاسیکی، رشد سرمایه انسانی در بلندمدت اثر مثبتی بر تولید هر کارگر دارد. شواهد روزافزونی نشان دادهاند که سلامت جزء لاینفک سرمایه انسانی است که بهرهوری کارگران را افزایش میدهد و رشد اقتصادی را تحریک میکند. هر گونه مخارج عمومی برای سلامت میتواند به عنوان نوعی سرمایهگذاری در وضعیت سلامت کلی یک کشور در نظر گرفته شود. در واقع، تأمین بهداشت و سلامت در میان افراد و گروههای مختلف جامعه موجب افزایش امنیت و رشد اقتصادی میشود. سطوح بالای سرمایه انسانی در نیروی کار با وجود مساوی بودن سایر موارد، یک کشور را برای سرمایهگذاران خارجی جذابتر میکند. سرمایهگذاری مستقیم با افزایش رفاه نیروی کار میتواند موجب بهبود وضعیت سلامت جامعه شود. هدف مقاله حاضر بررسی اثر سرمایهگذاری مستقیم خارجی و مخارج بهداشتی دولت بر سلامت جمعیت در ایران است. از این رو، با ارائه یک مدل تجربی، اثرات نامتقارن سرمایهگذاری مستقیم خارجی و مخارج بهداشتی دولت بر سلامت جمعیت در ایران با استفاده از الگوی خودتوضیحی با وقفههای توزیعی غیرخطی (NARDL) در بازه زمانی 1353-1400 بررسی گردید. نتایج حاصل از برآورد ضرایب بلندمدت تغییرات مثبت و منفی سرمایهگذاری مستقیم خارجی و مخارج بهداشتی دولت بر سلامت جمعیت نشان میدهد که هر دو ضریب بلندمدت نامتقارن، مثبت و معنیدار هستند. درعینحال، رابطه مثبت و معنیداری بین باز بودن تجارت و سلامت جمعیت در بلندمدت وجود دارد. همچنین، نتایح حاکی از آن است که در کوتاهمدت رابطه معنیداری بین متغیرهای موردنظر و سلامت جمعیت وجود ندارد.