اقدامات فرهنگی در حکومت شیبانیان
نویسندگان
1 Department of History, Faculty of Literature, Alzahra University, Tehran, Iran (ze.mohammadi@alzahra.ac.ir)
2 PhD Student of Islamic Iran History, Alzahra University (zinatcrown@yahoo.com)
doi
چکیده
در سدهی دهم قمری/ شانزدهم میلادی دگرگونیهای اساسی در ماوراءالنهر صورت گرفت که نقشهی سیاسی این منطقه و مناطق همجوار را برای چند قرن تغییر داد. تشکیل حکومت شیبانیان/ابوالخیریان (907-1007 ق./1501-1599 م.) که تجربهی جدیدی از حکومت بود و بعدها خانات نامیده شد، سرآغاز این تغییرات بود. آنان موجد یک نظام حکومتی بودند که چند قرن در ماوراءالنهر به حیات خود ادامه داد. شیبانیان در منابع مکتوب خود و همسایگان، بیشتر با اقدامات سیاسی- نظامی توصیف شدهاند، اما این مقاله در صدد است اقدامات فرهنگی شیبانیان را مورد بررسی قرار دهد که کمتر بدان توجه شده است. پژوهش حاضر در صدد پاسخگویی به این سؤالات است: اقدامات فرهنگی شیبانیان چه بود و توسط چه کسانی انجام میشد؟ این اقدامات چه جایگاهی در حکومت آنان داشت؟ یافتههای پژوهش نشان میدهد، خانهای شیبانی در کنار دولتمردان و طبقات بالای جامعه، در امور آموزشی، علمی، ادبی، مذهبی و هنرهای مختلف اقدامات قابل توجهای انجام دادند. این اقدامات دارای جایگاهی مهم و از اولویتهای حکومت ایشان بود.