اثرات واداشت های جوی بر ساختار لایه ترموکلاین در دریای خزر

نویسندگان

1 استاد/موسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران

2 شرکت اقلیمی کاسپین

doi
چکیده

در این مطالعه، ساختار لایه ترموکلاین، با استفاده از مدل سه‌بعدی کوهرنس در بخش‌های میانی و جنوبی دریای خزر برای سال 2004 موردمطالعه قرار گرفته است. همچنین نتایج شبیه‌سازی برای سه برش قائم (یک برش در راستای شمال- جنوب دریای خزر، دو برش در راستای شرق- غرب، یکی در خزر جنوبی با عرض جغرافیایی Nʹ17˚38 و دیگری در خزر میانی با عرض جغرافیایی N)ʹ27˚42) نشان داده شده است. بر اساس این نتایج مشخص شده که در طول زمستان، لایه ترموکلاین فصلی تقریباً از بین رفته و دمای آب تا عمق 100 متری، نسبتاً یکسان و بدون تغییر بوده است. پس از نبود لایه ترموکلاین در زمستان، این لایه در فصل بهار شروع به شکل‌گیری نموده و در طول تابستان و ابتدای پائیز، شکل و ساختار لایه ترموکلاین فصلی به‌طور قوی ایجاد شده و ضخامت آن به شکل قابل‌ملاحظه‌ای کاهش می‌یابد. به‌طورکلی، تغییرات فصلی دمای آب، در لایه‌های سطحی ستون آب و تا عمق 120 متری مشاهده می‌شود. همچنین با برش‌های قائم‌ در خزر جنوبی و میانی، مناطقی که لایه ترموکلاین قوی‌تر بوده آشکار شده است. به‌طوری‌که لایه ترموکلاین در طول تابستان در سواحل شرقی خزر جنوبی، در عمقی کمتر از 25 متر از سطح آب و در سواحل غربی خزر میانی، در عمقی کمتر از 20 متر ایجاد شده اند.