رویکردبازار اصفهان به سیاست ها و مصوبات حکومت پهلوی اول (با تکیه بر اسناد)
نویسندگان
1 MA in Islamic Iran History, University of Isfahan, (Corresponding Author) (najafpour_m10@yahoo.com)
2 Associate Professor, History Department (f.allahyari@lt4.ui.ac.ir)
doi
چکیده
بازارهای ایرانی ـ اسلامی بهعنوان نهاد همبستگی شهرها در کنار ایفای وظایف اقتصادی، نقش اجتماعی بسزایی در جامعهی شهری ایفا میکردند. رابطهی میان تجار و صاحبان حرف بهعنوان عناصر تشکیلدهنده بازار با دستگاه حاکمه رابطهای دوسویه و دیرینه بوده است. سنگ زیر بنای این رابطه برگرفته از نیاز بازار به تأمین امنیت از سوی حکومت و نیاز حکومت به تاْمین منابع مالی خویش از بستر درآمدهای بازار بوده است. شناخت این رابطه که بنابر مقتضیات سیاسی و اقتصادی روندی متغیر را طی نموده، از اهمیت ویژهای برخوردار است. در آغاز شکلگیری حکومت پهلوی، تجار که فعالیت آنان در اثر سیاستهای ناکارآمد اقتصادی عصر قاجار دچار اختلال شده بود، درصدد برقراری رابطهای نوین با حکومت تازهتأسیس برآمدند. در مقابل، سیاستگذاریهای حکومت در جهت بوروکراتیک کردن ساختارش موجب شد رابطهی بازار و حکومت در مسیری تازه قرار گرفته و دستخوش تغییراتی گردد. طرحهایی چون تدوین قوانین اقتصادی، توجه به صنایع ملی و تأمین حداقل خواستهی تجار و فعالان اقتصادی توسط حاکمیت، منظر و دریچهی جدیدی را در روابط بازار و حکومت پدید آورد که بر موضعگیری این طیف نسبت به حکومت تأثیر فراوان گذاشت. پژوهش حاضر میکوشد با تکیه بر اسناد و سایر منابع موجود به ریشهیابی موضع و سیاستهای بازار اصفهان در برابر طرحهای حکومت پهلوی اول و چگونگی رابطهی آنان بپردازد.