فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

صندوق تأمین اجتماعی به عنوان بزرگ‌ترین صندوق بازنشستگی ایران، حدوداً نیمی از جمعیت کشور را تحت پوشش دارد و وضعیت جمعیتی و مالی آن، اهمیت فراوانی از نظر اجتماعی، سیاسی و اقتصادی دارد. در این مقاله سعی شده است ساختار جمعیتی و تراز مالی این صندوق طی 100 ساله آینده (از سال 1399 تا سال 1498) مورد بررسی قرار گیرد و ابعاد آن تبیین گردد. برای این منظور یک نمونه یک درصدی از بیمه‌شدگان و مستمری‌بگیران صندوق تأمین اجتماعی انتخاب شده و با استفاده از یک مدل شبیه‌سازی خرد پویا، ساختار جمعیتی و مالی آن پیش‌بینی شده است. نتایج نشان می‌دهد که در فاصله سال‌های 1399 تا 1423 جمعیت مستمری‌بگیران صندوق با سرعت بالایی افزایش خواهد یافت؛ به طوری که تعداد بازنشستگان جدید سالانه از حدود 145 هزار نفر در سال 1399 به بالای 605 هزار نفر در سال 1423 می‌رسد. همچنین در سال 1443 کل جمعیت مستمری‌بگیران با عبور از 18 میلیون پرونده از جمعیت بیمه‌پردازان فزونی می‌گیرد و در نتیجه نسبت پیشتیبانی صندوق به عددی پایین‌تر از 1 می‌رسد. از طرف دیگر نسبت منابع نقدی به مصارف از حدود 82 درصد در سال 1399 به حدود 28 درصد در سال 1423 خواهد رسید و بر این اساس نرخ حق بیمه لازم برای برابری منابع و مصارف صندوق از حدود 20 درصد در سال 1399 به حدود 65 درصد در سال 1423 افزایش می‌یابد. عبور از این بحران مستلزم اتخاذ انواع اصلاحات پارامتریک و ساختاری و افزایش بیمه‌پردازان با تمرکز بر دوره اثرگذاری دو دهه آتی می‌باشد.