بررسی هویت ِخلفای راشدین در فضایل الصحابه ی نسایی
نویسندگان
1 فارغ التحصیل دکتری تاریخ اسلام دانشگاه اصفهان تهران ، قم ، qom.1400@yahoo.com
2
doi
چکیده
از منظر گفتمان انتقادی، متون تاریخی صرفاً در راستای گزارش رویدادهای گذشته نیست، بلکه شیوهی اندیشیدن مورخین مسلمان دربارهی گذشته است. همچنین میان متن موجود و ساختارها و فرآیندهای سیاسی و مذهبی رابطهای وجود دارد. در واقع، نویسنده ایدئولوژی خود و ارزشها و اعتقادات جامعه را با سبکی خاص و هنرمندانه در زبان رمزگذاری میکند. به بیانی دیگر تاریخ امری برساخته است، زیرا بهواسطهی ایدئولوژی و اندیشههای مورخ و جامعه عصر او شکل گرفته است. ازاینرو، هر متن تاریخی را میتوان با طرح این مسئله پیش رو نهاد که دغدغههای سیاسی، اجتماعی و مذهبی ِمورخ به برجستگی چه اشخاصی منجر شده و این نامها با چه نوع هویتهایی، ذیل چه رابطههایی با چه سنخ داوری و با بهرهگیری از کدام واژهها و در چه نوع پیکربندیهایی سامان یافته است؟ با اتکا به این مبانی نظری، روایات فضایل الصحابه نیز اگرچه انعکاس همان روایات قرون نخست هجری است، اما گزینش، چینش و چگونگی استعمال واژگان آن در راستای طرد و برجستهسازی هویت برخی از اصحاب رسول خدا شکل گرفته است تا به فرآیند سیاسی مذهبی زمانه پاسخ قاطعی دهد و یا در جهت تأیید این فرآیندها و ایدئولوژیها حرکت کند. در این پژوهش به منظور بازیابی هویت خلفای راشدین با بهرهگیری از تحلیل گفتمان فرکلاف به نقد و بررسی ساختار جملات و واژگان به کاررفته در فضایل الصحابه میپردازیم.
