وضعیت اشیا و آثار متعلق ‌به بقعه‌ی‌ شیخ‌صفی‌الدین‌اردبیلی از دوره‌ی صفویه تا پهلوی ‌اول بر پایه‌ی اسناد

نویسندگان

1 استادیار گروه تاریخ و ایران‌شناسی دانشگاه اصفهان ، اصفهان ، ایران ، masoudbonakdar@yahoo.com

2 دانشجوی کارشناسی ارشد رشته‌ی تاریخ ایران دوره‌ی اسلامی، دانشگاه اصفهان،

doi
چکیده

مجموعه‌ی آثار بقعه‌ی ‌شیخ‌صفی یکی از مهم‌ترین مجموعه‌های ‌هنری در ایران است. اهمیت و قداست این بقعه، موجب شد هدایا و نذورات مختلفی در طی سال‌ها در این مجموعه جمع‌آوری شود. پس از به‌قدرت‌رسیدن سلسله‌ی صفویه، ارزش و اهمیت این آثار افزون‌تر شد؛ اما با سقوط صفویه از توجه و رسیدگی پادشاهان ایران به این بقعه تا حدود زیادی کاسته شد. ازاین‌رو، برخی اموال‌ و نفایس آن در طول منازعات داخلی و حملات خارجی به غارت رفت. با شکل‌گیری نظام مشروطه و ایجاد سازوکارهای نوین اداری، اقداماتی برای رسیدگی به امور بقعه و صورت‌برداری از نفایس آن آغاز شد. یافته‌ها نشان می‌دهد که در دوره‌ی قاجار، به‌علت عدم نظارت حکومت مرکزی بر متولیان بقعه و استمرار روند نامناسب تولیت موروثی، آثار و اموال ‌بقعه در وضعیت‌ نامناسبی قرار داشت. در دوره‌ی پهلوی ‌اول، اموال ‌بقعه، شناسایی، صورت‌برداری و کارشناسی شد و سپس به‌منظور مرمت و حفاظت بیشتر، بخش عمده‌ی آثار بقعه به موزه‌ی ‌ملی ایران منتقل شد. پژوهش حاضر بر آن است تا با استفاده از منابع تاریخی کتابخانه‌ای و اسنادی، وضعیت و سیر تاریخی اشیای نفیس بقعه‌ی ‌شیخ‌صفی را از دوره‌ی صفویه تا پهلوی‌اول بررسی کند. روش تحقیق، کتابخانه‌ای و تطبیق ‌و تحلیل منابع بوده ‌است و اطلاعات، پس از جمع‌آوری و سازمان‌دهی، تجزیه‌وتحلیل ‌شده‌اند.