خودآگاهی و ارتباط آن با عقلانیت ؛ دفاعی از نظریهٔ شفافیت ریچارد موران
نویسندگان
1 دانش آموخته دکتری فلسفه تطبیقی دانشگاه قم، قم، ایران.
doi
10.22091/jptr.2019.4917.2225چکیده
همهٔ ما این شهود را در خود داریم که گویی خودآگاهی، نوع خاصی از معرفت است که با دیگر معرفتهای ما متمایز است. انگیزهٔ فیلسوفان برای پرداختن به این موضوع به عنوان یک مسئلهٔ فلسفی غالباً همین تمایز یاد شده است و آنان همواره تلاش داشتهاند تا ماهیت این معرفت خاص را توضیح دهند. در بین نظریههای خودآگاهی، نظریههای عقلگرا، این معرفت خاص را بر اساس ارتباط آن با عقلانیت توضیح دادهاند. به ادعای هواداران این رویکرد و نظریه، برخوردار بودن ما از قوای عقلانی، ارتباط مهمی با خودآگاهی و خاص بودن آن دارد. در این مقاله - پس از معرفی کلی نظریههای عقلگرایانه در بحث خودآگاهی - به تحلیل نظریهٔ شفافیت ریچارد موران، به عنوان یکی از موفقترین نظریههای عقلگرایانه خواهیم پرداخت و در ادامه، به یکی از چالشهای مهمی که همواره پیش روی این نظریه قرار داشته است، اشاره خواهیم کرد و سپس راه حل جالبی را که متیو بویل برای حل این چالش و در واقع، تکمیل نظریهٔ شفافیت مطرح کرده است، معرفی و تحلیل خواهیم کرد. و در پایان نیز ضمن اشاره به برخی ضعفهای این راه حل، دو پیشنهاد آزمایشی برای پیشرفت این راه حل و در واقع، پیشرفت نظریهٔ شفافیت، ارائه خواهیم داد.