بررسی عوامل اثرگذار بر تورم با تأکید بر اقتصاد دانشبنیان در کشورهای صادرکننده نفت
نویسندگان
1 استادیار اقتصاد دانشکده اقتصاد و علوم سیاسی دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
2 استادیار اقتصاد دانشکده اقتصاد و علوم سیاسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
3 دانشجوی دکتری اقتصاد بخش عمومی، دانشگاه علوم و تحقیقات، تهران، ایران
doi
10.22111/sedj.2022.43997.1260چکیده
نرخ تورم یکی از مولفههای ثبات اقتصادی همواره مورد توجه ویژه سیاستگذاران بوده است. بنابراین، نرخ تورم بالا علاوه بر افزایش بیثباتی در اقتصاد، باعث افزایش زیانهای رفاهی وکاهش قدرت خرید خانوار و افزایش نااطمینانی در اقتصاد میشود. به علاوه، تصمیمهای بلندمدت پس انداز، سرمایهگذاری، کار و بازنشستگی را با مشکل مواجه میکند موجب زیان بنگاههای اقتصادی میشود. بر اساس نظریههای اقتصادی عوامل اثرگذار بر تورم به سه دسته تورم ناشی از فشار تقاضا، ناشی از فشار هزینه و تورم ساختاری تقسیم بندی میشود. بنابراین، تورم اعتبار سیاستگذارن کلان اقتصادی را کم میکند و تداوم آن میتواند موجب بیثباتیهای سیاسی و اجتماعی شود. از اینرو، شناخت عوامل مؤثر بر تورم و راهکارهای کاهش آن میتواند منجر به گسترش عدالت اجتماعی و ثبات در اقتصاد در سطح کلان شود. مولفههای اقتصاد دانشبنیان نیز از کانال بهبود کیفیت نهادی، افزایش بهرهوری عوامل تولید، کاهش هزینههای تولید و ارتقاء سطح نوآوری میتواند منجر به کاهش تورم شود. در این پژوهش عوامل اثرگذار بر تورم با تأکید بر اقتصاد دانشبنیان در کشورهای صادرکننده نفت با استفاده از روش گشتاور تعمیمیافته (GMM) در دوره زمانی (2021-2011) بررسی میشود. نتایج حاصل شده بیانگر این است که وقفه تورم، نرخ رشد نقدینگی، تفاضل رشد تولید ناخالص داخلی از رشد نقدینگی، باز بودن اقتصاد و مخارج مصرفی دولت در سناریوهای مختلف اثر مثبت و رشد تولید ناخالص داخلی حقیقی، رژیم نهادی و مشوقهای اقتصادی، سرمایه انسانی، تحقیقات و پیچیدگی بازار اثر منفی بر نرخ تورم داشتهاند. شاخص فناوری اطلاعات و ارتباط اثرات معناداری بر تورم نداشته است.