فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سیرجان یکی از ولایات بزرگ کرمان بود و از سده‌ی 6ق در قلعه‌سنگ گسترش یافت. اما در سده‌ی 9ق به‌تدریج متروک شد. پرسش این است که چه متغیرهایی بر رشد و افول سیرجان در سده‌های میانی اسلامی اثر گذاشته‌اند؟ داده‌های این تحقیق حاصل بررسی منابع تاریخی و کاوش باستان‌شناختی در قلعه‌سنگ است و پژوهش به شیوه‌ی تحلیلی صورت گرفته است. بر پایه‌ی نتایج، احتمالاً ترک شهر اولیه‌ی سیرجان پیامد هجوم غُزها بود و اقدامات ملوک شبانکاره در اواخر سده‌ی 6ق باعث انتقال آن به قلعه‌سنگ شد. موقعیت سیرجان در شاهراه‌های جنوبی به‌عنوان یک «شهر میانی»، مواد معدنی و منابع زیستی مناسب سبب توسعه‌ی آن به‌ویژه در سایه‌ی حکومت‌های مقتدر قراختائیان و آل‌مظفر شد. همچنین، شاخصه‌های «مکان، امنیت و راهبرد حاکمان»، سیرجان را به یک مرکز اقتصادی تبدیل کرد. اما اختلافاتِ به وجود آمده در اواخر دوره‌ی آل‌مظفر، حمله‌ی تیمور و سلطان حسین بایقرا افول و ترک آن را در پی داشت.