نیهیلیسم و تکنولوژی اطلاعات
نویسندگان
1 استاد فلسفه، کالج اسلامی (وابسته به دانشگاه میدلسکس) لندن؛ مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور
2 دانشیار، فلسفۀ علم و فناوری، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران، ایران.
doi
10.22091/jptr.2019.4903.2218چکیده
کییرکگور، در نوشتار عصر حاضر، مواجههای خصمانه علیه مطبوعات دارد؛ زیرا معتقد است مطبوعات زمینۀ بروز و ظهور نیهیلیسم را فراهم میآورند. دریفوس، این اندیشۀ کییرکگور را به دیگر تکنولوژیهای اطلاعاتی _ بهویژه اینترنت ـ بسط میدهد. مقالۀ حاضر نشان میدهد که این نگرش کییرکگور– دریفوس نتیجۀ انسانشناسی و تلقی خاصی از معنای زندگی است که نیازمند بررسیهای نقادانۀ بیشتر است. در مقالۀ حاضر، توضیح میدهیم که هر چند بصیرتهای کییرکگور و دریفوس در شناخت مخاطرات تکنولوژی اطلاعات با اهمیتاند، اما رویکرد آنها در قبال معنابخشی به زندگی و هویت انسانی، تحلیلی یکجانبه از موقعیت مسئله ارائه میکند و خصوصاً به دلیل اتکای آن به «تعهد غیرمشروط» محل مخاطرات جدیدی است. پیشنهاد نهایی این است که اتخاذ موضع مناسب در قبال تکنولوژی اطلاعات، نیازمند انسانشناسی مناسبی است تا با بهرهگیری از حکمت دینی– اخلاقی ظرفیت لازم برای بهرهمندی ایمن از تکنولوژی بهدور از نیهیلیسم را فراهم کند و در عین حال، با استفاده از مهندسی تدریجی و در فرایندی دموکراتیک، به صورت نهادی آن را کنترل نماید.