شناسایی مهمترین موانع تولید ظروف یکبار مصرف زیست‌تخریب‌پذیر در شرایط عدم قطعیت با کمک تکنیک دلفی فازی

نویسندگان

1 گروه مهندسی صنایع و مدیریت، دانشکده مهندسی صنایع و مدیریت، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران

2 گروه مهندسی صنایع و مدیریت، دانشکده مهندسی صنایع و مدیریت، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران

doi
10.22034/envj.2024.436516.1341
چکیده

مقدمه: امروزه از جمله مواد مصنوعی که تولید آن در انواع و کاربردهای مختلف روز به‌ روز در حال افزایش است. پلاستیک و ترکیبات پلاستیکی هستند. این پلاستیک‌ها در تولید انواع فرآورده‌های صنعتی دارای کاربرد بوده است و این مواد به‌عنوان زباله‌های مقاوم به تجزیه میکروبی و همچنین چالش‌های محیط­زیستی بسیاری را به وجود آورده­اند. به‌طوری‌که استفاده از پلیمرهای صنعتی باعث به وجود آمدن مشکلاتی از قبیل پسماندهای جامد و همچنین گرم شدن کره زمین می‌شود و موادی که در حال حاضر در بسته­بندی موادغذایی، آشامیدنی، محصولات پزشکی و دارویی و همچنین در مصارف صنعتی مورد استفاده قرار می‌گیرند تجزیه‌ ناپذیرند. به همین دلیل محققان برای رفع این چالش در پی تولید پلاستیک‌های زیست‌تخریب‌پذیر هستند.مواد و روش‌ها: هدف اصلی پژوهش حاضر بررسی موانع تولید ظروف یکبار مصرف زیست­‌تخریب‌پذیر در شرایط عدم قطعیت با کمک تکنیک دلفی فازی است. جامعه آماری پژوهش شامل متخصصان و خبرگان تولید ظروف یکبار مصرف زیست­‌تخریب­‌پذیر درکارخانه­‌های به‌­زیست تهران، زیست بهبود پارس، زرین شیمی، ام جی پلاست، کیمیا سامانه سبز، نواد تبریز، پارس پلاستیک خوزستان، شیراز سبز، مهرپارسا، آدینه پلاست است.  نمونه گیری از خبرگان تا مرحله رسیدن به اشباع نظری صورت گرفت و  اندازه‌ نمونه تعداد 10 نفر از  متخصصان کارخانه ها انتخاب شد.نتایج: نتایج حاصل از پژوهش حاضر بیانگر آن است که در بین چالش‌­های اقتصادی ابعاد عدم سرمایه گذاری در راستای تولید با ضریب 72/0، هزینه مواد اولیه برای تولید با ضریب 71/0، عدم ارائه تسهیلات مناسب برای تولید با ضریب 77/0 و هزینه تأمین ماشین‌­آلات برای تولید پلاستیک‌­های زیست­‌تخریب پذیر با ضریب 78/0 اثرگذار می‌باشند. در بین چالش­های فناوری، مهارت و تخصص ضعیف برای بسته‌بندی محصول و تولید با ضریب 81/0، عدم دسترسی به بازارهای جهانی جهت به روز کردن تکنولوژی های جدید تولید با ضریب 72/0 و عدم دسترسی به فناوری موردنیاز جهت اجرای تولید ظروف یکبار مصرف زیست­‌تخریب­‌پذیر با ضریب 7/0 اثرگذار هستند. نهایتاَ در بین چالش­‌های قانونی عدم تطابق تولید ظروف با قوانین و مقررات حاکم محیطی با ضریب 75/0 و سیاست‌ها  و قوانین دست و پاگیر اداری  برای تولید پلاستیک­‌های زیست‌­تخریب­‌پذیر با ضریب 71/0اثرگذار هستند.بحث: براساس نتایج بدست آمده در تحقیق حاضر مشخص گردیده است که در ایران از هر سه بعد اقتصادی، فناوری و قوانینی چالش‌­های مهمی پیش روی تولید ظروف یکبار مصرف زیست­‌تخریب­‌پذیر وجود دارد که از این میان به‌نظر می­‌رسد چالش­‌های فناوری مهم­ترین چالش‌­ها باشد و بعد از آن چالش‌های اقتصادی و موانع مرتبط با قوانین حاضر قرار می­‌گیرند.